Wiedza
Baza wiedzy
Pojęcia, które pacjent spotyka w opisie badania, w wyniku rezonansu albo na wizycie. Każde hasło ma źródła naukowe i datę ostatniej weryfikacji przez fizjoterapeutkę.
Kręgosłup i miednica
- Bolesne miesiączkowanie
Bolesne miesiączkowanie (łac. dysmenorrhoea) to kurczowy ból podbrzusza związany z miesiączką. Pierwotne nie ma uchwytnej przyczyny w obrębie miednicy, a wtórne…
- Bulging i protruzja krążka (opis rezonansu)
Bulging (ang. disc bulge, uwypuklenie krążka) to określenie z opisu rezonansu oznaczające rozległe wysunięcie krążka międzykręgowego poza krawędzie trzonów…
- Dehydratacja krążka międzykręgowego
Dehydratacja krążka międzykręgowego (ang. disc desiccation) to określenie z opisu rezonansu magnetycznego: ciemniejszy obraz jądra miażdżystego w sekwencji T2…
- Dyskopatia lędźwiowa
Dyskopatia lędźwiowa (ang. lumbar degenerative disc disease) to używana w Polsce nazwa zmian zwyrodnieniowych krążków międzykręgowych w odcinku lędźwiowym…
- Hiperlordoza
Hiperlordoza (ang. lumbar hyperlordosis) to lordoza lędźwiowa większa niż typowa dla danej osoby, mierzona kątem na bocznym zdjęciu RTG albo oceniana wzrokowo…
- Kifoza
Kifoza (ang. kyphosis) to wygięcie kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej wypukłością skierowaną ku tyłowi. W odcinku piersiowym jest krzywizną prawidłową; jej…
- Kość ogonowa i ból kości ogonowej (kokcygodynia)
Kość ogonowa (łac. os coccygis, kość guziczna) to najniższy odcinek kręgosłupa, zbudowany z 3-5 drobnych kręgów. Ból w tej okolicy, nazywany kokcygodynią…
- Krążek międzykręgowy
Krążek międzykręgowy (łac. discus intervertebralis, ang. intervertebral disc), potocznie dysk, to chrzęstno-włóknista struktura łącząca trzony sąsiednich…
- Kręgosłup: budowa, odcinki i krzywizny
Kręgosłup (łac. columna vertebralis, ang. vertebral column, spine) to oś szkieletu zbudowana z kręgów połączonych krążkami międzykręgowymi, stawami i…
- Kręgozmyk (spondylolisteza)
Kręgozmyk (łac. spondylolisthesis) to przesunięcie trzonu kręgu względem kręgu leżącego niżej, najczęściej ku przodowi w dolnym odcinku lędźwiowym. Często jest…
- Lordoza
Lordoza (ang. lordosis) to wygięcie kręgosłupa w płaszczyźnie strzałkowej wypukłością skierowaną do przodu. Prawidłowo występuje w odcinku szyjnym i lędźwiowym…
- Mięsień gruszkowaty
Mięsień gruszkowaty (łac. musculus piriformis) to płaski mięsień w głębi pośladka, biegnący od przedniej powierzchni kości krzyżowej do krętarza większego kości…
- Mięsień najszerszy grzbietu
Mięsień najszerszy grzbietu (łac. latissimus dorsi) to największy z powierzchownych mięśni pleców, obejmujący boczną i dolną część grzbietu. Przyciąga ramię do…
- Mięśnie kulszowo-goleniowe (dwugłowy uda, półścięgnisty, półbłoniasty)
Mięśnie kulszowo-goleniowe (ang. hamstrings) to grupa mięśni tylnej części uda: mięsień dwugłowy uda, półścięgnisty i półbłoniasty. Prostują biodro i zginają…
- Mięśnie pleców
Mięśnie pleców (łac. musculi dorsi, ang. back muscles) to trzy warstwy mięśni po tylnej stronie tułowia. Powierzchowne i pośrednie poruszają kończyną górną i…
- Mięśnie pośladkowe (wielki, średni, mały)
Mięśnie pośladkowe (ang. gluteal muscles) to trzy mięśnie tworzące pośladek: mięsień pośladkowy wielki, średni i mały. Prostują i obracają biodro oraz…
- Niespecyficzny ból dolnego odcinka kręgosłupa
Niespecyficzny ból dolnego odcinka kręgosłupa (ang. non-specific low back pain) to ból w dole pleców, między dolnymi żebrami a fałdami pośladkowymi, którego nie…
- Osteofity
Osteofity (ang. osteophytes) to wyrośla kostne na brzegach stawów i trzonów kręgów, typowy element choroby zwyrodnieniowej. W zdjęciach RTG widać je u wielu…
- Przepuklina krążka międzykręgowego
Przepuklina krążka międzykręgowego (ang. disc herniation) to przemieszczenie materiału krążka, czyli jądra miażdżystego lub pierścienia włóknistego, poza obrys…
- Przodopochylenie miednicy
Przodopochylenie miednicy (ang. anterior pelvic tilt) to ustawienie, w którym przednia część miednicy jest niżej niż tylna, a miednica jest pochylona ku…
- Staw krzyżowo-biodrowy
Staw krzyżowo-biodrowy (łac. articulatio sacroiliaca, ang. sacroiliac joint, SIJ) to parzyste połączenie kości krzyżowej z kośćmi biodrowymi. Przenosi ciężar…
- Stenoza kanału kręgowego
Stenoza kanału kręgowego (ang. spinal stenosis) to zwężenie kanału kręgowego, zachyłków bocznych albo otworów międzykręgowych, przez które biegną korzenie…
- Zespół ogona końskiego
Zespół ogona końskiego (ang. cauda equina syndrome, CES) to ucisk pęczka korzeni nerwowych w dolnej części kanału kręgowego, najczęściej przez dużą przepuklinę…
Szyja i głowa
- Dyskopatia szyjna
Dyskopatia szyjna (ang. cervical degenerative disc disease) to potoczna w Polsce nazwa zmian zwyrodnieniowych krążków międzykręgowych odcinka szyjnego, czasem z…
- Kręcz szyi i pseudokręcz szyi
Kręcz szyi (łac. torticollis) to nieprawidłowe ustawienie głowy w pochyleniu i skręcie. Prawdziwy kręcz bywa wrodzony albo neurologiczny, a nagły ból karku z…
- Mięsień czworoboczny
Mięsień czworoboczny (łac. trapezius) to najbardziej powierzchowny mięsień grzbietu, biegnący od potylicy i kręgosłupa do obojczyka i łopatki. Porusza łopatką i…
- Mięsień dźwigacz łopatki
Mięsień dźwigacz łopatki (łac. levator scapulae) to mięsień biegnący z boku szyi od górnych kręgów szyjnych do górnego kąta łopatki. Unosi łopatkę i pomaga…
- Mięśnie karku
Mięśnie karku (ang. posterior neck muscles) to warstwowa grupa mięśni tylnej części szyi, od powierzchownego mięśnia czworobocznego po drobne mięśnie…
- Napięciowy ból głowy
Napięciowy ból głowy (ang. tension-type headache, TTH) to najczęstszy pierwotny ból głowy: obustronny, uciskający lub ściskający, łagodny albo umiarkowany…
- Rwa barkowa (radikulopatia szyjna)
Rwa barkowa (radikulopatia szyjna, ang. cervical radiculopathy) to ból promieniujący z szyi do barku, ramienia i ręki, wywołany podrażnieniem lub uszkodzeniem…
- Staw skroniowo-żuchwowy
Staw skroniowo-żuchwowy (łac. articulatio temporomandibularis, ang. temporomandibular joint, TMJ) to parzysty staw łączący żuchwę z kością skroniową, z krążkiem…
- Zniesienie lordozy szyjnej
Zniesienie lordozy szyjnej (ang. loss of cervical lordosis) to określenie z opisu zdjęcia RTG lub rezonansu: szyjny odcinek kręgosłupa jest wyprostowany zamiast…
Bark, łokieć i ręka
- Choroba de Quervaina
Choroba de Quervaina (ang. de Quervain tenosynovitis) to bolesne zwężenie pierwszego przedziału prostowników na nadgarstku, przez który biegną ścięgna…
- Dłoń: budowa i funkcja
Dłoń to końcowy odcinek kończyny górnej, zbudowany z kości nadgarstka, śródręcza i palców. Każda ręka ma 27 kości, a ich ruchem steruje kilkadziesiąt mięśni w…
- Dyskineza łopatki (odstająca łopatka)
Dyskineza łopatki (ang. scapular dyskinesis) to zmienione ustawienie albo ruch łopatki podczas ruchów ręki. Łopatka może odstawać od klatki piersiowej albo…
- Kaletka podbarkowa
Kaletka podbarkowa (łac. bursa subacromialis, ang. subacromial-subdeltoid bursa) to wyścielony błoną maziową płaski worek między wyrostkiem barkowym i mięśniem…
- Kości nadgarstka
Kości nadgarstka (łac. ossa carpi, ang. carpal bones) to osiem drobnych kości ułożonych w dwóch szeregach między kośćmi przedramienia a kośćmi śródręcza. Razem…
- Łokieć golfisty (tendinopatia przyśrodkowa łokcia)
Łokieć golfisty (łac. epicondylitis humeri medialis, ang. golfer's elbow, medial elbow tendinopathy) to przeciążeniowa tendinopatia przyczepu mięśni zginaczy…
- Łokieć tenisisty (tendinopatia boczna łokcia)
Łokieć tenisisty (łac. epicondylitis humeri lateralis, ang. tennis elbow, lateral elbow tendinopathy) to przeciążeniowa tendinopatia przyczepu prostowników…
- Mięsień nadgrzebieniowy
Mięsień nadgrzebieniowy (łac. supraspinatus) to najwyżej położony z czterech mięśni stożka rotatorów. Leży nad grzebieniem łopatki, a jego ścięgno przechodzi…
- Mięsień zębaty przedni
Mięsień zębaty przedni (łac. serratus anterior) to płaski, wachlarzowaty mięsień na bocznej ścianie klatki piersiowej. Biegnie od górnych żeber do…
- Staw barkowo-obojczykowy
Staw barkowo-obojczykowy (ang. acromioclavicular joint, AC) to niewielki staw na szczycie barku, w którym zewnętrzny koniec obojczyka łączy się z wyrostkiem…
- Staw łokciowy: budowa i funkcja
Staw łokciowy (łac. articulatio cubiti) to połączenie kości ramiennej z dwiema kośćmi przedramienia: łokciową i promieniową. Pozwala zginać i prostować rękę…
- Stożek rotatorów
Stożek rotatorów (ang. rotator cuff), nazywany też pierścieniem rotatorów, to cztery mięśnie biegnące od łopatki do głowy kości ramiennej: nadgrzebieniowy…
- Zamrożony bark (zarostowe zapalenie torebki stawowej)
Zamrożony bark (ang. frozen shoulder, adhesive capsulitis), czyli zarostowe zapalenie torebki stawowej, to bolesne usztywnienie stawu ramiennego wynikające z…
- Zapalenie kaletki łokciowej
Zapalenie kaletki łokciowej (ang. olecranon bursitis) to stan zapalny kaletki leżącej między skórą a wyrostkiem łokciowym, czyli kostnym czubkiem łokcia…
- Zespół bolesnego barku (ciasnota podbarkowa)
Zespół bolesnego barku (ang. subacromial pain syndrome), nazywany też ciasnotą podbarkową, to nieurazowy ból barku nasilany unoszeniem ręki, związany ze…
- Zespół cieśni nadgarstka
Zespół cieśni nadgarstka (ang. carpal tunnel syndrome, CTS) to zespół objawów wywołanych uciskiem nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka. Typowe są mrowienie i…
Biodro i kolano
- Gęsia stopka
Gęsia stopka (łac. pes anserinus) to wspólny przyczep ścięgien trzech mięśni uda, krawieckiego, smukłego i półścięgnistego, na przyśrodkowej powierzchni…
- Koksartroza (choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego)
Koksartroza (łac. coxarthrosis, ang. hip osteoarthritis) to choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego: przewlekła choroba całego stawu z ubytkiem chrząstki i…
- Kolano skoczka (tendinopatia więzadła rzepki)
Kolano skoczka (ang. jumper's knee, patellar tendinopathy) to przeciążeniowa tendinopatia więzadła rzepki, zwykle tuż pod rzepką. Daje ból z przodu kolana przy…
- Staw kolanowy: budowa i funkcja
Staw kolanowy (łac. articulatio genus, ang. knee joint) to największy staw ciała człowieka, w którym łączą się kość udowa, piszczel i rzepka. Działa głównie jak…
- Zespół bólowy krętarza większego
Zespół bólowy krętarza większego (ang. greater trochanteric pain syndrome, GTPS) to ból bocznej strony biodra nad krętarzem, zwykle z przeciążenia ścięgien…
- Zespół pasma biodrowo-piszczelowego (kolano biegacza)
Zespół pasma biodrowo-piszczelowego (ang. iliotibial band syndrome, ITBS), potocznie kolano biegacza, to przeciążeniowy ból bocznej strony kolana w miejscu…
Stopa i podudzie
- Obrzęk limfatyczny
Obrzęk limfatyczny (ang. lymphoedema, lymphedema) to przewlekły obrzęk tkanek wynikający z uszkodzenia albo niewydolności naczyń chłonnych. Od zwykłej…
- Ostroga piętowa
Ostroga piętowa (ang. plantar calcaneal spur, heel spur) to zmiana kostna w miejscu przyczepu tkanek od spodu kości piętowej, widoczna na zdjęciu RTG. Sama…
- Rozcięgno podeszwowe
Rozcięgno podeszwowe (łac. aponeurosis plantaris, ang. plantar fascia) to gruby, płaski pas zbitej tkanki łącznej na podeszwie, biegnący od guza kości piętowej…
- Zespół przeciążeniowy przyśrodkowej krawędzi piszczeli
Zespół przeciążeniowy przyśrodkowej krawędzi piszczeli (ang. medial tibial stress syndrome, MTSS), potocznie „shin splints”, to wysiłkowy ból wzdłuż dolnej…
Ból i układ nerwowy
- Ból neuropatyczny
Ból neuropatyczny (ang. neuropathic pain) to ból, który jest bezpośrednim skutkiem uszkodzenia albo choroby układu czuciowego, obwodowego lub ośrodkowego. Jego…
- Ból przewlekły
Ból przewlekły (ang. chronic pain) to ból, który utrzymuje się albo nawraca dłużej niż 3 miesiące. Bywa objawem choroby, na przykład zwyrodnienia stawu, a bywa…
- Ból rzutowany
Ból rzutowany (ang. referred pain) to ból odczuwany z dala od miejsca, w którym powstaje bodziec bólowy, na przykład w pośladku przy źródle w kręgosłupie albo w…
- Czerwone flagi w bólu kręgosłupa
Czerwone flagi (ang. red flags) to objawy i informacje z wywiadu, które u osoby z bólem kręgosłupa przemawiają za poważniejszą przyczyną, na przykład…
- Dermatom
Dermatom (ang. dermatome) to obszar skóry unerwiony czuciowo przez włókna jednego korzenia nerwu rdzeniowego. Sąsiednie dermatomy zachodzą na siebie, a ich…
- Korzeń nerwowy i nerw rdzeniowy
Korzeń nerwowy (łac. radix nervi spinalis, ang. spinal nerve root) to odcinek włókien nerwowych między rdzeniem kręgowym a nerwem rdzeniowym. Z każdego segmentu…
- Mięśniowo-powięziowy punkt spustowy
Mięśniowo-powięziowy punkt spustowy (ang. myofascial trigger point, MTrP) to nadwrażliwe miejsce w napiętym paśmie mięśnia szkieletowego, którego ucisk wywołuje…
- Nerw kulszowy
Nerw kulszowy (łac. nervus ischiadicus, ang. sciatic nerve) to najgrubszy i najdłuższy nerw człowieka. Powstaje z nerwów rdzeniowych L4-S3, biegnie przez…
- Neuralgia międzyżebrowa
Neuralgia międzyżebrowa (ang. intercostal neuralgia) to ból nerwowy w przebiegu nerwów międzyżebrowych, czyli wzdłuż żeber. Zwykle piecze albo kłuje i nasila…
- Powięź
Powięź (łac. fascia) to błona z tkanki łącznej, która otacza mięśnie, łączy je ze sobą i oddziela od sąsiednich struktur. Zakres pojęcia jest sporny: anatomowie…
- Propriocepcja
Propriocepcja (ang. proprioception) to zmysł położenia i ruchu własnego ciała, a także siły i wysiłku mięśni. Działa bez udziału wzroku: mózg łączy sygnały z…
- Przepona
Przepona (łac. diaphragma) to kopulasty mięsień z centralnym ścięgnem, który oddziela klatkę piersiową od jamy brzusznej. Jest głównym mięśniem wdechowym, a…
- Radikulopatia (korzeniowy ból kończyny)
Radikulopatia (ang. radiculopathy) to uszkodzenie lub choroba korzenia nerwu rdzeniowego, które daje ubytki neurologiczne: niedoczulicę, osłabienie mięśni albo…
- Sensytyzacja centralna
Sensytyzacja centralna (ang. central sensitization) to wzmożona pobudliwość neuronów przewodzących sygnały bólowe w rdzeniu kręgowym i mózgu. Ten sam bodziec…
- Tendinopatia
Tendinopatia (ang. tendinopathy) to utrzymujący się ból ścięgna z pogorszeniem jego funkcji, związany z obciążaniem. Nazwa opisuje obraz kliniczny, a nie…
Metody terapii
- Akupunktura: mechanizmy działania i dowody
Akupunktura (ang. acupuncture) to nakłuwanie skóry i głębszych tkanek cienkimi, pełnymi igłami w wybranych miejscach ciała. Pochodzi z tradycyjnej medycyny…
- Kinezjotaping
Kinezjotaping (ang. kinesiology taping, spotykana pisownia: kinesiotaping) to oklejanie skóry elastycznymi taśmami, które rozciągają się podobnie jak skóra. W…
- Kompresjoterapia
Kompresjoterapia (ang. compression therapy) to leczenie stałym albo przerywanym uciskiem wywieranym z zewnątrz na kończynę: pończochami, bandażami lub…
- Neuromobilizacja (techniki neurodynamiczne)
Neuromobilizacja (ang. neural mobilization, neurodynamic techniques) to techniki ruchowe, w których ułożenie kilku stawów kolejno napina i rozluźnia nerw, tak…
- Suche igłowanie (dry needling)
Suche igłowanie (ang. dry needling) to nakłuwanie mięśni i innych tkanek miękkich cienką, pełną igłą, bez wstrzykiwania żadnej substancji. Najczęściej celem są…
- Terapia wisceralna
Terapia wisceralna (ang. visceral manipulation), potocznie masaż wisceralny, to techniki manualne wywodzące się z osteopatii, wykonywane przez powłoki brzucha w…
Badanie kliniczne
- Objaw Lasègue'a (test uniesienia wyprostowanej nogi)
Objaw Lasègue'a (ang. straight leg raise, SLR) to test, w którym leżącemu na plecach pacjentowi unosi się biernie wyprostowaną nogę. Ból promieniujący wzdłuż…
- Objaw Mackiewicza (test rozciągania nerwu udowego)
Objaw Mackiewicza (ang. femoral nerve stretch test, FNST) to test, w którym leżącemu na brzuchu pacjentowi zgina się biernie kolano, napinając nerw udowy. Ból z…
- Test Thomasa
Test Thomasa (ang. Thomas test) to próba w leżeniu na plecach: badany przyciąga jedno kolano do klatki piersiowej, a badający sprawdza, czy drugie udo pozostaje…
Od A do Z
A B C D G H K L Ł M N O P R S T Z
A
B
- Bolesne miesiączkowanie
- Ból neuropatyczny
- Ból przewlekły
- Ból rzutowany
- Bulging i protruzja krążka (opis rezonansu)
C
D
- Dehydratacja krążka międzykręgowego
- Dermatom
- Dłoń: budowa i funkcja
- Dyskineza łopatki (odstająca łopatka)
- Dyskopatia lędźwiowa
- Dyskopatia szyjna
G
H
K
- Kaletka podbarkowa
- Kifoza
- Kinezjotaping
- Koksartroza (choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego)
- Kolano skoczka (tendinopatia więzadła rzepki)
- Kompresjoterapia
- Korzeń nerwowy i nerw rdzeniowy
- Kości nadgarstka
- Kość ogonowa i ból kości ogonowej (kokcygodynia)
- Krążek międzykręgowy
- Kręcz szyi i pseudokręcz szyi
- Kręgosłup: budowa, odcinki i krzywizny
- Kręgozmyk (spondylolisteza)
L
Ł
M
- Mięsień czworoboczny
- Mięsień dźwigacz łopatki
- Mięsień gruszkowaty
- Mięsień nadgrzebieniowy
- Mięsień najszerszy grzbietu
- Mięsień zębaty przedni
- Mięśnie karku
- Mięśnie kulszowo-goleniowe (dwugłowy uda, półścięgnisty, półbłoniasty)
- Mięśnie pleców
- Mięśnie pośladkowe (wielki, średni, mały)
- Mięśniowo-powięziowy punkt spustowy
N
- Napięciowy ból głowy
- Nerw kulszowy
- Neuralgia międzyżebrowa
- Neuromobilizacja (techniki neurodynamiczne)
- Niespecyficzny ból dolnego odcinka kręgosłupa
O
- Objaw Lasègue'a (test uniesienia wyprostowanej nogi)
- Objaw Mackiewicza (test rozciągania nerwu udowego)
- Obrzęk limfatyczny
- Osteofity
- Ostroga piętowa
P
R
S
- Sensytyzacja centralna
- Staw barkowo-obojczykowy
- Staw kolanowy: budowa i funkcja
- Staw krzyżowo-biodrowy
- Staw łokciowy: budowa i funkcja
- Staw skroniowo-żuchwowy
- Stenoza kanału kręgowego
- Stożek rotatorów
- Suche igłowanie (dry needling)
T
Z
- Zamrożony bark (zarostowe zapalenie torebki stawowej)
- Zapalenie kaletki łokciowej
- Zespół bolesnego barku (ciasnota podbarkowa)
- Zespół bólowy krętarza większego
- Zespół cieśni nadgarstka
- Zespół ogona końskiego
- Zespół pasma biodrowo-piszczelowego (kolano biegacza)
- Zespół przeciążeniowy przyśrodkowej krawędzi piszczeli
- Zniesienie lordozy szyjnej































































