Baza wiedzy A-Ż

Baza wiedzy · Bark, łokieć i ręka

Łokieć golfisty (tendinopatia przyśrodkowa łokcia)

Inne nazwy: golfer's elbow, medial epicondylitis, medial elbow tendinopathy, zapalenie nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej, tendinopatia przyśrodkowa łokcia

Łokieć golfisty (łac. epicondylitis humeri medialis, ang. golfer's elbow, medial elbow tendinopathy) to przeciążeniowa tendinopatia przyczepu mięśni zginaczy nadgarstka i nawracacza na nadkłykciu przyśrodkowym kości ramiennej. Daje ból po wewnętrznej stronie łokcia.

  • Sprawdziła: Agnieszka, fizjoterapeutka
  • Ostatnia weryfikacja merytoryczna:
  • Opublikowano:
  • Sprawdzenie danych bibliograficznych:
  • Źródła: 10
Ilustracja: Fizjoterapeutka stawia opór zgięciu nadgarstka pacjenta, stabilizując jego podparte przedramię
Spis treści (9)
  1. Epidemiologia
  2. Przyczyny i mechanizm
  3. Objawy
  4. Rozpoznanie i diagnostyka różnicowa
  5. Kiedy pilnie do lekarza
  6. Postępowanie i co mówią badania
  7. Rokowanie
  8. Najczęstsze pytania
  9. Źródła

Epidemiologia

Łokieć golfisty jest kilka razy rzadszy niż łokieć tenisisty [1]. Dolegliwości najczęściej zaczynają się między 40. a 60. rokiem życia [2].

Nazwa pochodzi od golfa, ale na ryzyko narażeni są też stolarze, hydraulicy i sportowcy wykonujący rzuty nad głową [3].

Przyczyny i mechanizm

Zmiany dotyczą wspólnego przyczepu mięśni zginaczy nadgarstka i nawracacza przedramienia po wewnętrznej stronie łokcia [3]. To tendinopatia: drobne uszkodzenia przyczepu goją się nieprawidłowo, a ścięgno traci wytrzymałość [3].

Do przeciążenia prowadzą powtarzane ruchy nadgarstka i przedramienia pod obciążeniem, na przykład mocny chwyt, dźwiganie czy rzut [4]. Z łokciem golfisty wiążą się też palenie tytoniu, otyłość, ruchy powtarzalne i praca wymagająca siły [1]. Duże ryzyko mają osoby, które długo przenoszą ciężkie przedmioty [3].

Palenie i wysoki poziom cukru szkodzą ścięgnom. Nadmiar glukozy przyłącza się do kolagenu, budulca ścięgien, i usztywnia jego włókna [10]. Dlatego przy tendinopatii warto zadbać o dietę z mniejszą ilością cukru i rzucić palenie.

Ból po wewnętrznej stronie łokcia bywa też związany z odcinkiem szyjnym kręgosłupa: u osób z podrażnieniem korzeni nerwowych C6-C7 łokieć golfisty rozpoznawano często [5]. Dlatego fizjoterapeuta ogląda także szyję.

Objawy

Typowy jest ból po wewnętrznej stronie łokcia, nasilany przez codzienne czynności [4]. Części osób dokucza tylko przy dużym wysiłku [3]. Ból wywołuje zginanie nadgarstka i obracanie przedramienia dłonią w dół pod oporem; z powodu bólu te ruchy mogą być słabsze niż po drugiej stronie [3]. Miejsce przyczepu jest tkliwe przy ucisku [6].

Rozpoznanie i diagnostyka różnicowa

Rozpoznanie opiera się na wywiadzie i badaniu: fizjoterapeuta pyta, kiedy łokieć boli i co nasila ból, i sprawdza, które ruchy go wywołują. Ogląda też szyję, bark i nadgarstek, bo ból łokcia bywa z nimi związany [3, 5]. Zdjęcie RTG jest zwykle prawidłowe, ale pomaga wykluczyć inne przyczyny bólu [3].

Ból po wewnętrznej stronie łokcia może mieć kilka źródeł [3]:

  • nerw łokciowy: ucisk albo podrażnienie nerwu daje drętwienie małego palca i osłabienie dłoni, a opukiwanie nerwu za łokciem wywołuje mrowienie; oba problemy mogą występować razem,
  • odcinek szyjny kręgosłupa: podrażniony korzeń nerwowy może dawać ból łokcia (więcej w haśle o rwie barkowej),
  • więzadło poboczne łokcia, zwłaszcza u sportowców rzucających,
  • zmiany zwyrodnieniowe stawu łokciowego.

Kiedy pilnie do lekarza

Łokieć golfisty nie jest stanem nagłym, ale niektóre objawy wskazują na inną przyczynę bólu:

  • uraz łokcia z nagłym bólem, obrzękiem albo uczuciem niestabilności: lekarz tego samego dnia, najlepiej na SOR [3],
  • gorączka z obrzękiem, zaczerwienieniem i ociepleniem łokcia: lekarz tego samego dnia, bo trzeba wykluczyć zakażenie stawu [7],
  • narastające drętwienie, mrowienie albo osłabienie dłoni: lekarz w ciągu kilku dni [3],
  • ból łokcia u dziecka lub nastolatka uprawiającego sporty rzutowe: lekarz w ciągu kilku dni, a po urazie tego samego dnia [3].

Postępowanie i co mówią badania

Leczenie zachowawcze pomaga większości osób [3]. Obejmuje zmianę sposobu wykonywania obciążających czynności i fizjoterapię, a po złagodzeniu bólu ćwiczenia mięśni zginaczy i nawracaczy [3, 4].

W gabinecie

Podstawą są suche igłowanie, pinoterapia, hirudoterapia, akupunktura i terapia manualna, dobierane po wywiadzie i badaniu. Ich celem jest zmniejszenie bólu i napięcia mięśni, żeby ruch i ćwiczenia były mniej bolesne. W opisanym przypadku przewlekłego łokcia golfisty już jedna sesja suchego igłowania zmniejszyła ból i ograniczenie sprawności [8]. Metodę opisuje hasło o suchym igłowaniu.

Co możesz zrobić sam

  • Ogranicz na kilka tygodni czynności, które wyraźnie nasilają ból, zwłaszcza mocny chwyt i dźwiganie [3].
  • Rozkładaj pracę wymagającą siły w czasie i rób przerwy [1, 3].
  • Nie pal i ogranicz słodycze: palenie i nadmiar cukru szkodzą ścięgnom [1, 10].
  • Jeśli fizjoterapeuta zada Ci ćwiczenia do domu, zwiększaj obciążenie stopniowo, tak żeby ból nie narastał następnego dnia.
  • Jeśli ból utrzymuje się kilka tygodni, nie przeczekuj go: fizjoterapeuta oceni, czy to łokieć golfisty, czy inna przyczyna [3].

Iniekcje sterydu i operacja

Zastrzyk ze sterydem może szybko zmniejszyć ból, ale ma też minusy. Steryd podany w okolicę ścięgna zmniejsza wytwarzanie kolagenu, a jego włókna układają się mniej regularnie, co osłabia ścięgno [9]. Decyzję o zastrzyku podejmuje lekarz.

Operację rozważa się dopiero wtedy, gdy objawy utrzymują się mimo dobrze prowadzonego leczenia zachowawczego, zwykle po kilku miesiącach [3].

W gabinecie: terapia manualna.

Golf, siłownia i praca przy komputerze

Nie trzeba rezygnować z ruchu na stałe. Na czas leczenia zmniejsz obciążenie w sportach, które nasilają ból, a wracaj do nich stopniowo. Przy pracy fizycznej znaczenie ma sposób chwytu i ciężar przenoszonych przedmiotów: im lżejszy ładunek i krótszy czas dźwigania, tym mniejsze obciążenie przyczepu [3]. Gdy ból nasila się w pracy, pomaga zmiana narzędzi i częstsze przerwy [2].

Rokowanie

Większość osób wraca do sprawności dzięki leczeniu zachowawczemu [3]. Gorzej rokują osoby z długotrwałymi objawami [3] i takie, które w pracy mają duże obciążenie fizyczne albo pracują z nadgarstkiem wygiętym [2].

Praktyczne wnioski:

  • nie czekaj miesiącami: im krócej trwają objawy, tym lepiej [3],
  • odciąż łokieć, ale go nie unieruchamiaj [3],
  • zadbaj o ścięgna: bez palenia i z mniejszą ilością cukru [1, 10],
  • drętwienie dłoni to sygnał, żeby sprawdzić nerw łokciowy i szyję [3].

Najczęstsze pytania

Co to jest łokieć golfisty?

To przeciążenie przyczepu mięśni zginaczy nadgarstka po wewnętrznej stronie łokcia [3]. Występuje rzadziej niż łokieć tenisisty, który dotyczy strony zewnętrznej [1]. Ryzyko zwiększają praca z ciężkimi przedmiotami, zawody takie jak stolarz czy hydraulik oraz sporty rzutowe [3]. Więcej o stronie zewnętrznej w haśle o łokciu tenisisty.

Ile trwa leczenie łokcia golfisty?

To zależy od tego, jak długo trwają objawy i jak bardzo łokieć jest obciążany w pracy [2, 3]. Większość osób odczuwa poprawę dzięki leczeniu zachowawczemu, a operację rozważa się dopiero po kilku miesiącach nieskutecznego leczenia [3].

Wizyta w gabinecie

Gabinet Hello Fizjo, ul. Cybernetyki 7E, lok. U1, 02-677 Warszawa (Mokotów). Czas i cena regularna według Booksy.

  • Pierwsza wizyta (diagnostyka + terapia)60 min240 zł

Rezerwacja wizyty (otwiera się w nowej karcie)powered by Booksy

Powiązane hasła

Źródła

  1. Shiri R, Viikari-Juntura E, Varonen H, i wsp. Prevalence and determinants of lateral and medial epicondylitis: a population study. Am J Epidemiol. 2006;164(11):1065-74. doi:10.1093/aje/kwj325. PMID: 16968862
  2. Shiri R, Viikari-Juntura E. Lateral and medial epicondylitis: role of occupational factors. Best Pract Res Clin Rheumatol. 2011;25(1):43-57. doi:10.1016/j.berh.2011.01.013. PMID: 21663849
  3. Barco R, Antuña SA. Medial elbow pain. EFORT Open Rev. 2017;2(8):362-371. doi:10.1302/2058-5241.2.160006. PMID: 28932488
  4. Amin NH, Kumar NS, Schickendantz MS. Medial epicondylitis: evaluation and management. J Am Acad Orthop Surg. 2015;23(6):348-55. doi:10.5435/JAAOS-D-14-00145. PMID: 26001427
  5. Lee AT, Lee-Robinson AL. The prevalence of medial epicondylitis among patients with c6 and c7 radiculopathy. Sports Health. 2010;2(4):334-6. doi:10.1177/1941738109357304. PMID: 23015956
  6. Gabel GT, Morrey BF. Operative treatment of medical epicondylitis. Influence of concomitant ulnar neuropathy at the elbow. J Bone Joint Surg Am. 1995;77(7):1065-9. doi:10.2106/00004623-199507000-00013. PMID: 7608229
  7. Benito N, Martínez-Pastor JC, Lora-Tamayo J, i wsp. Executive summary: Guidelines for the diagnosis and treatment of septic arthritis in adults and children, developed by the GEIO (SEIMC), SEIP and SECOT. Enferm Infecc Microbiol Clin (Engl Ed). 2024;42(4):208-214. doi:10.1016/j.eimce.2023.07.007. PMID: 37919201
  8. Shariat A, Noormohammadpour P, Memari AH, i wsp. Acute effects of one session dry needling on a chronic golfer's elbow disability. J Exerc Rehabil. 2018;14(1):138-142. doi:10.12965/jer.1836008.004. PMID: 29511665
  9. Dean BJF, Lostis E, Oakley T, Rombach I, Morrey ME, Carr AJ. The risks and benefits of glucocorticoid treatment for tendinopathy: a systematic review of the effects of local glucocorticoid on tendon. Semin Arthritis Rheum. 2014;43(4):570-576. doi:10.1016/j.semarthrit.2013.08.006. PMID: 24074644
  10. Snedeker JG, Gautieri A. The role of collagen crosslinks in ageing and diabetes - the good, the bad, and the ugly. Muscles Ligaments Tendons J. 2014;4(3):303-8. PMID: 25489547

Hasło ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty u fizjoterapeuty ani konsultacji lekarskiej. Opisuje stan wiedzy z dnia ostatniej aktualizacji; każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny. Treść nie jest poradą medyczną, a autorka nie odpowiada za jej nieprawidłową interpretację ani za skutki samodzielnego stosowania opisanych zaleceń. Jeśli ból się nasila, nie mija albo towarzyszą mu inne niepokojące objawy, skonsultuj się z lekarzem; w nagłej sytuacji dzwoń pod 112.

Bibliografia pozwala dotrzeć do wykorzystanych źródeł. O autorce.

Rezerwacja wizyty (otwiera się w nowej karcie) Zadzwoń