Baza wiedzy · Metody terapii
Suche igłowanie (dry needling)
Inne nazwy: dry needling, igłoterapia sucha, trigger point dry needling
Suche igłowanie (ang. dry needling) to nakłuwanie mięśni i innych tkanek miękkich cienką, pełną igłą, bez wstrzykiwania żadnej substancji. Najczęściej celem są mięśniowo-powięziowe punkty spustowe. Metoda opiera się na zachodniej anatomii i fizjologii, a nie na teorii tradycyjnej medycyny chińskiej.

Spis treści (7)
Na czym polega
Do suchego igłowania używa się takich samych cienkich igieł z litego drutu jak w akupunkturze. Igła trafia do mięśnia, więzadła, ścięgna, powięzi albo blizny. Nazwa odróżnia metodę od igłowania „mokrego”, czyli zastrzyku, w którym przez igłę podaje się lek [1].
Najczęściej igłuje się mięśniowo-powięziowe punkty spustowe, czyli bolesne, napięte miejsca w mięśniu [2]. Techniki różnią się sposobem pracy igłą: w jednych igłę kilkakrotnie wprowadza się i wycofuje w obrębie punktu, w innych pozostawia się ją w tkance na pewien czas i co jakiś czas porusza ręcznie [1]. Igły są jałowe i jednorazowe.
Suche igłowanie i akupunktura używają tych samych igieł, ale opierają się na innych założeniach: suche igłowanie odwołuje się wyłącznie do współczesnej anatomii i fizjologii [3].
Jak wygląda zabieg
Najpierw fizjoterapeuta zbiera wywiad i bada, które mięśnie są napięte i bolesne. Potem odkaża skórę, wprowadza igłę w wybrane miejsce i pracuje nią przez krótką chwilę albo zostawia ją w tkance. W trakcie mówi, czego się spodziewać, a Ty możesz w każdej chwili powiedzieć, co czujesz. Po zabiegu igłę się wyrzuca, a miejsce nakłucia uciska się gazikiem, żeby zmniejszyć ryzyko siniaka.
Mechanizm działania: hipotezy i dowody
Działanie suchego igłowania opisano w wielu badaniach, także na poziomie neurofizjologii. Najważniejsze efekty to:
- zmniejszenie bólu przez układ nerwowy: po igłowaniu rośnie poziom beta-endorfin, czyli naturalnych substancji przeciwbólowych organizmu, a maleje poziom substancji P i peptydu CGRP, które przewodzą i nasilają ból [4],
- wzmocnienie naturalnych mechanizmów hamowania bólu w układzie nerwowym [4],
- zmniejszenie napięcia mięśnia: igłowanie obniża ilość acetylocholiny i jej receptorów w okolicy punktu spustowego, czyli substancji, która pobudza mięsień do skurczu [4],
- tworzenie nowych naczyń krwionośnych: po igłowaniu rośnie poziom czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF), który pobudza powstawanie nowych naczyń (neoangiogenezę) [4],
- poprawa ukrwienia i metabolizmu tkanek: igłowanie może poprawiać miejscowy przepływ krwi w niedokrwionym, napiętym paśmie mięśnia [5, 6].
Punkt spustowy to miejsce, w którym mięsień jest napięty, słabiej ukrwiony i niedotleniony, a w jego okolicy gromadzą się substancje drażniące nerwy [5, 7]. Taki punkt może stale wysyłać sygnały bólowe i podtrzymywać nadwrażliwość układu nerwowego [2]. Według przeglądu Dommerholta igła trafiająca w punkt zmienia jego środowisko chemiczne, zmniejsza ból miejscowy i rzutowany oraz poprawia zakres ruchu [2]. Często wywołuje przy tym krótki skurcz napiętego pasma (lokalną odpowiedź drżeniem) [8].
Wskazania
Suche igłowanie stosuje się przede wszystkim w bólu mięśniowo-szkieletowym [9]. Najwięcej danych dotyczy:
- bólu szyi i obręczy barkowej, zwłaszcza z punktami spustowymi w mięśniu czworobocznym [10, 11],
- bólu odcinka lędźwiowego [12, 13],
- bólu pięty przy zapaleniu rozcięgna podeszwowego, opisanego w haśle ostroga piętowa [14, 15],
- bólu i sztywności mięśni u sportowców [16].
Metodę dobiera się po wywiadzie i badaniu, często razem z terapią manualną i ćwiczeniami.
Przeciwwskazania i działania niepożądane
Co czujesz w trakcie i po zabiegu
- W trakcie: samo wkłucie jest zwykle mało odczuwalne. Gdy igła dotrze do punktu spustowego, może pojawić się chwilowy skurcz mięśnia, uczucie rozpierania albo drżenia.
- Po zabiegu: przez 1-3 dni w miejscu nakłucia może utrzymywać się obolałość, lekkie napięcie albo mały siniak. To naturalna reakcja organizmu na bodziec [17].
Łagodne reakcje, takie jak siniak, krótkie krwawienie albo ból po zabiegu, zdarzają się dość często i szybko mijają [17, 18].
Przeciwwskazania
W gabinecie suchego igłowania nie wykonuje się przy:
- infekcjach, gorączce i stanach zapalnych skóry w miejscu zabiegu,
- zaburzeniach krzepnięcia krwi oraz przyjmowaniu leków przeciwzakrzepowych,
- nowotworach i guzach,
- ciąży (zależnie od trymestru i tylko za zgodą lekarza),
- silnym lęku przed igłami (igłofobii) albo padaczce.
Skuteczność w świetle przeglądów systematycznych
Przeglądy badań pokazują, że suche igłowanie zmniejsza ból:
- w bólu mięśniowo-szkieletowym zmniejszało ból i podnosiło próg bólu uciskowego do 12 tygodni po leczeniu w porównaniu z brakiem leczenia i zabiegiem pozorowanym [9],
- w bólu szyi z punktami spustowymi zmniejszało ból od razu po zabiegu i w krótkim okresie, z niewielką przewagą nad terapią manualną [10],
- w bólu odcinka lędźwiowego dawało mniejszy ból i niepełnosprawność niż inne metody, a połączone z innymi terapiami działało jeszcze lepiej [12].
Najlepsze efekty daje igłowanie jako część szerszej terapii, razem z terapią manualną i ćwiczeniami [12]. Więcej o tym, jak wygląda zabieg w gabinecie, opisuje karta suche igłowanie.
Najczęstsze pytania
Czy suche igłowanie boli?
To jedno z najczęstszych pytań pacjentów. Odczucia zależą od progu bólu, miejsca punktu spustowego i napięcia mięśnia. Samo wkłucie jest zwykle prawie bezbolesne, bo igły są bardzo cienkie i nie uszkadzają tkanek.
Gdy igła dotrze do aktywnego punktu spustowego, może pojawić się skurcz mięśnia, drżenie, rozpieranie albo lekki dyskomfort. To naturalna reakcja i znak, że igła trafiła w napięte miejsce; zwykle mija w ciągu kilku sekund. Wiele osób przyznaje po pierwszej sesji, że lęk przed zabiegiem był większy niż to, co poczuły.
Czym suche igłowanie różni się od akupunktury?
Obie metody używają tych samych cienkich igieł. Akupunktura wywodzi się z medycyny chińskiej i wykorzystuje stałe punkty na ciele, często z dala od bolącego miejsca. Suche igłowanie opiera się na anatomii i fizjologii: igłę wprowadza się zwykle bezpośrednio w napięty mięsień albo punkt spustowy [3]. W gabinecie obie metody dobiera się do problemu, a czasem łączy.
Powiązane hasła
Źródła
- Dunning J, Butts R, Mourad F, i wsp. Dry needling: a literature review with implications for clinical practice guidelines. Phys Ther Rev. 2014;19(4):252-265. doi:10.1179/108331913X13844245102034. PMID: 25143704
- Dommerholt J. Dry needling - peripheral and central considerations. J Man Manip Ther. 2011;19(4):223-227. doi:10.1179/106698111X13129729552065. PMID: 23115475
- Zhou K, Ma Y, Brogan MS. Dry needling versus acupuncture: the ongoing debate. Acupunct Med. 2015;33(6):485-490. doi:10.1136/acupmed-2015-010911. PMID: 26546163
- Rabanal-Rodríguez G, Navarro-Santana MJ, Valera-Calero JA, i wsp. Neurophysiological Effects of Dry Needling: A Systematic Review and Meta-analysis. Arch Phys Med Rehabil. 2026;107(2):299-314. doi:10.1016/j.apmr.2025.08.019. PMID: 40921318
- Cagnie B, Dewitte V, Barbe T, i wsp. Physiologic effects of dry needling. Curr Pain Headache Rep. 2013;17(8):348. doi:10.1007/s11916-013-0348-5. PMID: 23801002
- De Greef I, Chys M, Gerwin RD, i wsp. The Neurophysiological Effects of Dry Needling: An Update of a Narrative Review. Am J Phys Med Rehabil. 2026;105(2):172-180. doi:10.1097/PHM.0000000000002855. PMID: 40908275
- Shah JP, Danoff JV, Desai MJ, i wsp. Biochemicals associated with pain and inflammation are elevated in sites near to and remote from active myofascial trigger points. Arch Phys Med Rehabil. 2008;89(1):16-23. doi:10.1016/j.apmr.2007.10.018. PMID: 18164325
- Perreault T, Dunning J, Butts R. The local twitch response during trigger point dry needling: Is it necessary for successful outcomes? J Bodyw Mov Ther. 2017;21(4):940-947. doi:10.1016/j.jbmt.2017.03.008. PMID: 29037652
- Gattie E, Cleland JA, Snodgrass S. The Effectiveness of Trigger Point Dry Needling for Musculoskeletal Conditions by Physical Therapists: A Systematic Review and Meta-analysis. J Orthop Sports Phys Ther. 2017;47(3):133-149. doi:10.2519/jospt.2017.7096. PMID: 28158962
- Navarro-Santana MJ, Sanchez-Infante J, Fernández-de-Las-Peñas C, i wsp. Effectiveness of Dry Needling for Myofascial Trigger Points Associated with Neck Pain Symptoms: An Updated Systematic Review and Meta-Analysis. J Clin Med. 2020;9(10):3300. doi:10.3390/jcm9103300. PMID: 33066556
- Cagnie B, Castelein B, Pollie F, i wsp. Evidence for the Use of Ischemic Compression and Dry Needling in the Management of Trigger Points of the Upper Trapezius in Patients with Neck Pain: A Systematic Review. Am J Phys Med Rehabil. 2015;94(7):573-583. doi:10.1097/PHM.0000000000000266. PMID: 25768071
- Liu L, Huang QM, Liu QG, i wsp. Evidence for Dry Needling in the Management of Myofascial Trigger Points Associated With Low Back Pain: A Systematic Review and Meta-Analysis. Arch Phys Med Rehabil. 2018;99(1):144-152.e2. doi:10.1016/j.apmr.2017.06.008. PMID: 28690077
- Furlan AD, van Tulder MW, Cherkin DC, i wsp. Acupuncture and dry-needling for low back pain. Cochrane Database Syst Rev. 2005;(1):CD001351. doi:10.1002/14651858.CD001351.pub2. PMID: 15674876
- Dunning J, Butts R, Henry N, i wsp. Electrical dry needling as an adjunct to exercise, manual therapy and ultrasound for plantar fasciitis: A multi-center randomized clinical trial. PLoS One. 2018;13(10):e0205405. doi:10.1371/journal.pone.0205405. PMID: 30379937
- Cotchett MP, Munteanu SE, Landorf KB. Effectiveness of trigger point dry needling for plantar heel pain: a randomized controlled trial. Phys Ther. 2014;94(8):1083-1094. doi:10.2522/ptj.20130255. PMID: 24700136
- Kużdżał A, Trybulski R, Muracki J, i wsp. Dry Needling in Sports and Sport Recovery: A Systematic Review with an Evidence Gap Map. Sports Med. 2025;55(4):811-844. doi:10.1007/s40279-025-02175-9. PMID: 39928077
- Brady S, McEvoy J, Dommerholt J, i wsp. Adverse events following trigger point dry needling: a prospective survey of chartered physiotherapists. J Man Manip Ther. 2014;22(3):134-140. doi:10.1179/2042618613Y.0000000044. PMID: 25125935
- Boyce D, Wempe H, Campbell C, i wsp. Adverse Events Associated with Therapeutic Dry Needling. Int J Sports Phys Ther. 2020;15(1):103-113. PMID: 32089962
Hasło ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty u fizjoterapeuty ani konsultacji lekarskiej. Opisuje stan wiedzy z dnia ostatniej aktualizacji; każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny. Treść nie jest poradą medyczną, a autorka nie odpowiada za jej nieprawidłową interpretację ani za skutki samodzielnego stosowania opisanych zaleceń. Jeśli ból się nasila, nie mija albo towarzyszą mu inne niepokojące objawy, skonsultuj się z lekarzem; w nagłej sytuacji dzwoń pod 112.
Bibliografia pozwala dotrzeć do wykorzystanych źródeł. O autorce.