Baza wiedzy A-Ż

Baza wiedzy · Bark, łokieć i ręka

Choroba de Quervaina

Inne nazwy: de Quervain tenosynovitis, de Quervain's disease, zespół de Quervaina, zapalenie pochewki ścięgnistej de Quervaina, zwężające zapalenie pochewki ścięgien kciuka

Choroba de Quervaina (ang. de Quervain tenosynovitis) to bolesne zwężenie pierwszego przedziału prostowników na nadgarstku, przez który biegną ścięgna odwodziciela długiego i prostownika krótkiego kciuka. Daje ból po stronie kciuka przy chwytaniu i ruchach kciuka.

  • Sprawdziła: Agnieszka, fizjoterapeutka
  • Ostatnia weryfikacja merytoryczna:
  • Opublikowano:
  • Sprawdzenie danych bibliograficznych:
  • Źródła: 15
Ilustracja: Fizjoterapeutka bada tkliwość po stronie kciuka przy wyrostku rylcowatym kości promieniowej
Spis treści (10)
  1. Epidemiologia
  2. Przyczyny i mechanizm
  3. Objawy
  4. Rozpoznanie i diagnostyka różnicowa
  5. Kiedy pilnie do lekarza
  6. Postępowanie i co mówią badania
  7. Rokowanie
  8. Kiedy zgłosić się do fizjoterapeuty
  9. Najczęstsze pytania
  10. Źródła

Epidemiologia

Kobiety chorują kilka razy częściej niż mężczyźni, a osoby po czterdziestce częściej niż młodsze [1]. Najczęściej choroba zaczyna się między 40. a 60. rokiem życia [2]. Ryzyko zwiększa częste korzystanie z telefonu komórkowego, zwłaszcza pisanie wiadomości kciukiem [2, 3].

Szczególnie narażone są też kobiety w ciąży i po porodzie [4].

Przyczyny i mechanizm

Dwa ścięgna kciuka przechodzą nad wyrostkiem kości promieniowej, tuż nad nadgarstkiem, w ciasnym tunelu, zwanym pierwszym przedziałem prostowników [5]. W chorobie de Quervaina troczek, czyli więzadło tworzące ten tunel, grubieje, a tunel się zwęża. Ścięgna mają wtedy mniej miejsca i ocierają się przy każdym ruchu kciuka [5].

Choroba jest przeciążeniowa i zaliczana do tendinopatii [6]. Sprzyjają jej powtarzane ruchy kciuka i nadgarstka: chwytanie, skręcanie, podnoszenie dziecka, pisanie na telefonie [2, 7]. U części osób tunel dzieli przegroda na dwa osobne kanały, co sprzyja chorobie [5, 8].

Objawy

Typowy jest ból po stronie kciuka, tuż nad nadgarstkiem [8]. Nasila się przy podnoszeniu, chwytaniu i ruchach skręcających z udziałem kciuka [9]. Często towarzyszy mu miejscowy obrzęk i tkliwość przy ucisku [8].

Wiele osób zauważa ból przy:

  • podnoszeniu dziecka albo kubka,
  • odkręcaniu słoika i przekręcaniu klucza,
  • pisaniu na telefonie kciukiem,
  • wyżymaniu ścierki.

Rozpoznanie i diagnostyka różnicowa

Rozpoznanie opiera się na wywiadzie i badaniu [10]. Fizjoterapeuta sprawdza, czy ból wywołuje prosty test: zgięcie kciuka do dłoni i odchylenie nadgarstka w stronę małego palca (test Finkelsteina) [9]. Dodatni wynik pomaga w rozpoznaniu, ale sam go nie przesądza, dlatego ocenia się go razem z wywiadem [9, 11].

Ból po stronie kciuka może mieć też inne przyczyny [12]. Najczęściej trzeba odróżnić zwyrodnienie stawu u podstawy kciuka, częste u kobiet po menopauzie [2], oraz złamanie kości łódeczkowatej po upadku na rękę [10]. Więcej w haśle o kościach nadgarstka.

Kiedy pilnie do lekarza

Choroba de Quervaina narasta zwykle stopniowo [7, 10]. Pilnej oceny wymagają sytuacje, w których ból ma inne podłoże [10, 13]:

  • ból po stronie kciuka po upadku na wyprostowaną rękę: lekarz tego samego dnia albo SOR, bo trzeba wykluczyć złamanie [10],
  • szybko narastający obrzęk, zaczerwienienie i ból ręki, zwłaszcza z gorączką: pilnie, tego samego dnia [13],
  • drętwienie, mrowienie albo osłabienie palców: lekarz w ciągu kilku dni, bo może chodzić o ucisk nerwu [10].

Postępowanie i co mówią badania

Fizjoterapia

W gabinecie podstawą leczenia są suche igłowanie, terapia manualna, akupunktura, hirudoterapia i pinoterapia, dobierane po wywiadzie i badaniu. Ich celem jest zmniejszenie bólu i napięcia mięśni przedramienia, które poruszają kciukiem, żeby ścięgna mogły się goić. Akupunktura wypadła w porównaniu metod leczenia zachowawczego bardzo dobrze, zaraz po metodach z zastrzykiem [6]. Pomaga też odciążenie kciuka: orteza na kilka tygodni i zmiana sposobu chwytania [6, 14].

Co możesz zrobić sam:

  • podnoś dziecko i ciężkie przedmioty całą dłonią i przedramieniem, a nie samym kciukiem,
  • pisz na telefonie palcem wskazującym albo dyktuj wiadomości,
  • rób przerwy w pracy wymagającej chwytania,
  • noś ortezę, jeśli zaleci ją fizjoterapeuta albo lekarz [6].

Zastrzyk ze sterydem

Lekarz może zaproponować zastrzyk ze sterydem [2]. Trzeba jednak wiedzieć, że steryd podany w okolicę ścięgna zmniejsza wytwarzanie kolagenu, a jego włókna układają się mniej regularnie, co osłabia strukturę ścięgna [15]. Dlatego warto najpierw spróbować fizjoterapii.

Operacja

Operację rozważa się dopiero wtedy, gdy objawy nawracają albo utrzymują się mimo leczenia zachowawczego [2]. Polega na przecięciu troczka, żeby ścięgna miały więcej miejsca w tunelu i mogły się swobodnie przesuwać [2].

Rokowanie

Przy wczesnym leczeniu wyniki są bardzo dobre [2, 8]. Większość osób wraca do sprawności bez operacji, choć czasem trzeba spróbować więcej niż jednej metody [2]. Im wcześniej odciąży się kciuk i zacznie terapię, tym łatwiej przerwać błędne koło przeciążenia.

Praktyczne wnioski:

  • ból po stronie kciuka przy chwytaniu to typowy objaw [8, 9],
  • odciąż kciuk: chwytaj całą dłonią, ogranicz pisanie kciukiem [2, 3],
  • zacznij od fizjoterapii, a zastrzyk traktuj jako dalszą opcję [6, 15],
  • ból po upadku albo obrzęk z gorączką wymagają lekarza [10, 13].

Kiedy zgłosić się do fizjoterapeuty

Gdy ból po stronie kciuka trwa dłużej niż kilka dni albo wraca przy codziennych czynnościach, a nie było urazu. Fizjoterapeuta oceni ruchomość, siłę chwytu i to, jakie czynności przeciążają kciuk, a potem podpowie, jak je zmienić w domu i w pracy. Najpierw do lekarza po upadku na rękę albo przy obrzęku z gorączką [10, 13].

Najczęstsze pytania

Ile trwa leczenie choroby de Quervaina?

To zależy przede wszystkim od tego, jak szybko uda się odciążyć kciuk i zacząć terapię [2, 8]. Dłużej trwa u osób, które nie mogą przerwać obciążających czynności, na przykład przy opiece nad małym dzieckiem.

Czy przy chorobie de Quervaina można ćwiczyć?

Tak, ale z wyczuciem. W okresie silnego bólu kciuk się odciąża, a ćwiczenia wprowadza się stopniowo, gdy ból słabnie [7]. Zwykle zaczyna się od delikatnych ruchów kciuka i nadgarstka bez bólu, a potem dodaje ćwiczenia wzmacniające mięśnie przedramienia i chwyt [7]. Ćwiczenia nie powinny nasilać bólu następnego dnia; jeśli tak się dzieje, trzeba zmniejszyć obciążenie.

Czy można pracować z chorobą de Quervaina?

Zwykle tak, ale warto zmienić sposób pracy: częściej robić przerwy, chwytać przedmioty całą dłonią, używać myszki i klawiatury tak, żeby kciuk nie był stale napięty. Przy pracy fizycznej z dużą ilością chwytania pomocna bywa orteza na czas pracy [6, 7].

Czy chorobę de Quervaina wywołuje telefon?

Może się do niej przyczyniać. Częste pisanie wiadomości kciukiem wiąże się z większym ryzykiem choroby [2, 3]. Pomaga zmiana nawyku: pisanie palcem wskazującym, dyktowanie i przerwy.

Wizyta w gabinecie

Gabinet Hello Fizjo, ul. Cybernetyki 7E, lok. U1, 02-677 Warszawa (Mokotów). Czas i cena regularna według Booksy.

  • Pierwsza wizyta (diagnostyka + terapia)60 min240 zł
  • Kolejna wizyta fizjoterapeutyczna45 min220 zł

Rezerwacja wizyty (otwiera się w nowej karcie)powered by Booksy

Powiązane hasła

Źródła

  1. Wolf JM, Sturdivant RX, Owens BD. Incidence of de Quervain's tenosynovitis in a young, active population. J Hand Surg Am. 2009;34(1):112-115. doi:10.1016/j.jhsa.2008.08.020. PMID: 19081683
  2. Currie KB, Tadisina KK, Mackinnon SE. Common Hand Conditions: A Review. JAMA. 2022;327(24):2434-2445. doi:10.1001/jama.2022.8481. PMID: 35762992
  3. Morgan SD, Sivakumar BS, An VG, i wsp. A Review of De Quervain's Stenosing Tenovaginitis in the Context of Smartphone Use. J Hand Surg Asian Pac Vol. 2020;25(2):133-136. doi:10.1142/S2424835520300029. PMID: 32312208
  4. Bae KJ, Baek GH, Lee Y, i wsp. Incidence and Risk Factors for Pregnancy-Related de Quervain's Tenosynovitis in South Korea: A Population-Based Epidemiologic Study. Clin Orthop Surg. 2023;15(1):145-152. doi:10.4055/cios22099. PMID: 36778998
  5. Fakoya AO, Tarzian M, Sabater EL, i wsp. De Quervain's Disease: A Discourse on Etiology, Diagnosis, and Treatment. Cureus. 2023;15(4):e38079. doi:10.7759/cureus.38079. PMID: 37252462
  6. Cuenca-Zaldívar JN, Martínez-Pozas O, Riba E, i wsp. Conservative treatments for De Quervain's tenosynovitis: A systematic review and network meta-analysis. J Hand Ther. 2026;39(3):479-495. doi:10.1016/j.jht.2025.09.001. PMID: 41298159
  7. Goel R, Abzug JM. de Quervain's tenosynovitis: a review of the rehabilitative options. Hand (N Y). 2015;10(1):1-5. doi:10.1007/s11552-014-9649-3. PMID: 25762881
  8. Allbrook V. 'The side of my wrist hurts': De Quervain's tenosynovitis. Aust J Gen Pract. 2019;48(11):753-756. doi:10.31128/AJGP-07-19-5018. PMID: 31722458
  9. Wu F, Rajpura A, Sandher D. Finkelstein's Test Is Superior to Eichhoff's Test in the Investigation of de Quervain's Disease. J Hand Microsurg. 2018;10(2):116-118. doi:10.1055/s-0038-1626690. PMID: 30154628
  10. Shehab R, Mirabelli MH. Evaluation and diagnosis of wrist pain: a case-based approach. Am Fam Physician. 2013;87(8):568-573. PMID: 23668446
  11. Goubau JF, Goubau L, Van Tongel A, i wsp. The wrist hyperflexion and abduction of the thumb (WHAT) test: a more specific and sensitive test to diagnose de Quervain tenosynovitis than the Eichhoff's Test. J Hand Surg Eur Vol. 2014;39(3):286-292. doi:10.1177/1753193412475043. PMID: 23340762
  12. Look N, Mcnulty M, Rodriguez-Fontan F, i wsp. Radial-sided wrist pain differentials: presentation, pathoanatomy, diagnosis, and management. Medicina (B Aires). 2023;83(1):96-107. PMID: 36774602
  13. Koshy JC, Bell B. Hand Infections. J Hand Surg Am. 2019;44(1):46-54. doi:10.1016/j.jhsa.2018.05.027. PMID: 30017648
  14. Challoumas D, Ramasubbu R, Rooney E, i wsp. Management of de Quervain Tenosynovitis: A Systematic Review and Network Meta-Analysis. JAMA Netw Open. 2023;6(10):e2337001. doi:10.1001/jamanetworkopen.2023.37001. PMID: 37889490
  15. Dean BJF, Lostis E, Oakley T, Rombach I, Morrey ME, Carr AJ. The risks and benefits of glucocorticoid treatment for tendinopathy: a systematic review of the effects of local glucocorticoid on tendon. Semin Arthritis Rheum. 2014;43(4):570-576. doi:10.1016/j.semarthrit.2013.08.006. PMID: 24074644

Hasło ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty u fizjoterapeuty ani konsultacji lekarskiej. Opisuje stan wiedzy z dnia ostatniej aktualizacji; każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny. Treść nie jest poradą medyczną, a autorka nie odpowiada za jej nieprawidłową interpretację ani za skutki samodzielnego stosowania opisanych zaleceń. Jeśli ból się nasila, nie mija albo towarzyszą mu inne niepokojące objawy, skonsultuj się z lekarzem; w nagłej sytuacji dzwoń pod 112.

Bibliografia pozwala dotrzeć do wykorzystanych źródeł. O autorce.

Rezerwacja wizyty (otwiera się w nowej karcie) Zadzwoń