Baza wiedzy A-Ż

Baza wiedzy · Bark, łokieć i ręka

Zapalenie kaletki łokciowej

Inne nazwy: olecranon bursitis, zapalenie kaletki wyrostka łokciowego, łokieć studenta, kaletka łokciowa, płyn w łokciu

Zapalenie kaletki łokciowej (ang. olecranon bursitis) to stan zapalny kaletki leżącej między skórą a wyrostkiem łokciowym, czyli kostnym czubkiem łokcia. Objawia się miękkim obrzękiem z tyłu łokcia. Najczęściej wynika z ucisku i drobnych urazów, ale bywa też zakażone.

  • Sprawdziła: Agnieszka, fizjoterapeutka
  • Ostatnia weryfikacja merytoryczna:
  • Opublikowano:
  • Sprawdzenie danych bibliograficznych:
  • Źródła: 3
Spis treści (10)
  1. Epidemiologia
  2. Przyczyny i mechanizm
  3. Objawy
  4. Rozpoznanie i diagnostyka różnicowa
  5. Kiedy pilnie do lekarza
  6. Postępowanie i co mówią badania
  7. Co możesz zrobić sam
  8. Rokowanie
  9. Najczęstsze pytania
  10. Źródła

Epidemiologia

Kaletka wyrostka łokciowego to jedna z najczęściej zapalnie zmienionych kaletek w ciele [1, 3]. Nowe przypadki szacuje się na 10 do 29 na 100 000 osób rocznie, a częściej chorują osoby narażone na powtarzane urazy łokcia, na przykład żołnierze w czasie szkolenia [1].

Zapalenie dotyczy zwykle mężczyzn w wieku od 30 do 60 lat [1]. Około dwie trzecie przypadków to zapalenie niezakaźne, a jedna trzecia jest wywołana przez bakterie [1]. Zapalenie występuje zarówno u dorosłych, jak i u dzieci [1].

Przyczyny i mechanizm

Kaletka to cienki woreczek z płynem, który zmniejsza tarcie między skórą a kością podczas ruchu łokcia [1]. Leży płytko pod skórą, dlatego łatwo ją podrażnić albo zakazić [1, 3]. Budowę łokcia opisuje hasło staw łokciowy.

Najczęstsze przyczyny to [1]:

  • powtarzany ucisk i tarcie, na przykład opieranie się na łokciach przy biurku albo praca fizyczna,
  • uraz, na przykład uderzenie łokciem,
  • zakażenie, najczęściej gronkowcem złocistym, który dostaje się do kaletki przez skaleczenie skóry,
  • choroby zapalne i dna moczanowa, w których kryształy albo zapalenie zajmują kaletkę.

Ponieważ zapalenie często wynika z długiego opierania się na łokciach, bywa nazywane „łokciem studenta” [3].

Szczególnie narażone są osoby, które pracują na kolanach i opierają się na łokciach w ciasnych przestrzeniach, a także osoby długo leczone hemodializą [1].

Do czynników ryzyka należą płeć męska, starszy wiek, wyższa masa ciała, podwyższony cholesterol i palenie tytoniu [1].

Objawy

Najczęstsze objawy to [1]:

  • miękki, chełboczący obrzęk z tyłu łokcia, nad wyrostkiem łokciowym,
  • tkliwość przy dotyku i ucisku,
  • czasem zaczerwienienie i ocieplenie skóry,
  • przy zapaleniu niezakaźnym obrzęk bywa niebolesny albo tylko lekko bolesny.

Ruchomość łokcia zwykle pozostaje zachowana, chyba że ból albo zakażenie są nasilone [1]. Wiele osób nie pamięta drobnego urazu, od którego zaczęło się zapalenie [1].

Rozpoznanie i diagnostyka różnicowa

Najważniejsze jest odróżnienie zapalenia niezakaźnego od zakaźnego. Zakażenie częściej daje wyraźną tkliwość, zaczerwienienie, ocieplenie i gorączkę [1]. W badaniu porównującym obie postacie tkliwość występowała u 88% osób z zakażeniem i u 36% bez zakażenia, a gorączka tylko w postaci zakaźnej, u 38% chorych [1].

Przy podejrzeniu zakażenia lekarz pobiera płyn z kaletki i bada go w laboratorium: ocenia liczbę krwinek białych, wykonuje posiew i szuka kryształów, typowych dla dny moczanowej [1]. Nawet do 20% klinicznie podejrzanych zakażeń daje ujemny posiew, więc wynik ocenia się razem z objawami [1]. RTG pomaga wykluczyć złamanie i inne zmiany kostne, a USG odróżnia płyn w kaletce od innych zmian [1].

Podobny obraz mogą dawać krwiak po urazie, zapalenie stawu łokciowego albo zakażenie samego stawu [1]. W przeciwieństwie do zapalenia stawu zapalenie kaletki rzadko ogranicza ruch w łokciu [1].

Kiedy pilnie do lekarza

Pilnej oceny lekarskiej wymagają [1]:

  • zaczerwienienie, ocieplenie i silny ból łokcia,
  • gorączka albo złe samopoczucie,
  • rana albo skaleczenie skóry nad obrzękiem,
  • szerzące się zaczerwienienie skóry przedramienia albo ramienia.

Zakażoną kaletkę leczy się antybiotykiem, a bez leczenia zakażenie może przejść na tkankę podskórną albo kość [1].

Postępowanie i co mówią badania

Zapalenie niezakaźne leczy się zachowawczo: odpoczynkiem, chłodzeniem, uciskiem opaską, miękką podkładką i unikaniem bezpośredniego ucisku na łokieć [1]. Według przeglądu 29 badań z udziałem 1278 osób leczenie nieoperacyjne częściej prowadziło do wyleczenia i było bezpieczniejsze niż operacja [2].

Zastrzyki ze sterydów w niezakaźnym zapaleniu kaletki wiązały się z większą liczbą powikłań, w tym zanikiem skóry, i nie poprawiały wyników leczenia [2]. Amerykańskie wytyczne medycyny pracy nie zalecają w tej postaci rutynowo ani leków przeciwzapalnych, ani zastrzyków ze sterydów [1]. Operację rozważa się tylko w przewlekłych albo opornych przypadkach, gdy kaletka jest pogrubiała i gumowata [1]. W jednej z serii po operacyjnym usunięciu kaletki zapalenie wróciło u 12% chorych [1].

W gabinecie: terapia manualna.

Co możesz zrobić sam

Poniższe wskazówki dotyczą zapalenia niezakaźnego, czyli obrzęku bez zaczerwienienia, ocieplenia skóry i gorączki [1]. Przy takich objawach potrzebna jest ocena lekarska.

  • nie opieraj się na łokciu, zwłaszcza o twarde powierzchnie,
  • przy pracy na kolanach i łokciach używaj miękkich podkładek,
  • stosuj chłodzenie i delikatny ucisk opaską w pierwszych dniach,
  • obserwuj skórę: zaczerwienienie, ocieplenie albo gorączka to sygnał, żeby pilnie iść do lekarza [1].

Rokowanie

Rokowanie jest bardzo dobre [1]. Zapalenie niezakaźne zwykle mija w ciągu kilku tygodni: od 65 do 85% osób zdrowieje w ciągu 4 tygodni, niezależnie od rodzaju leczenia zachowawczego [1]. Zakażenie leczone antybiotykiem ustępuje bez powikłań u około 88% chorych [1].

Powrót do zdrowia może się wydłużyć, gdy objawy trwały długo przed leczeniem, gdy łokieć jest nadal uciskany albo przy chorobach takich jak dna moczanowa czy reumatoidalne zapalenie stawów [1].

Praktyczne wnioski:

  • najczęstszą przyczyną jest opieranie się na łokciu i drobne urazy [1],
  • większość niezakaźnych zapaleń mija w ciągu około 4 tygodni [1],
  • zaczerwienienie, ocieplenie i gorączka mogą oznaczać zakażenie [1],
  • leczenie bez operacji częściej prowadziło do wyleczenia niż zabieg [2].

Najczęstsze pytania

Ile trwa zapalenie kaletki łokciowej?

Zapalenie niezakaźne zwykle mija w ciągu kilku tygodni: większość osób zdrowieje w ciągu 4 tygodni [1]. Dłużej trwa, gdy łokieć jest nadal uciskany albo zapalenie towarzyszy chorobie zapalnej stawów [1].

Czy trzeba ściągać płyn z łokcia?

Nie zawsze. Płyn pobiera się głównie wtedy, gdy trzeba sprawdzić, czy kaletka nie jest zakażona [1]. Rutynowe nakłuwanie kaletki może zwiększać ryzyko zakażenia [1].

Czy zapalenie kaletki łokciowej może wrócić?

Może, zwłaszcza gdy łokieć jest nadal uciskany w pracy albo w sporcie, a także przy chorobach takich jak dna moczanowa czy reumatoidalne zapalenie stawów [1]. Nawrotom zapobiega przede wszystkim odciążenie łokcia i miękkie podkładki [1].

Wizyta w gabinecie

Gabinet Hello Fizjo, ul. Cybernetyki 7E, lok. U1, 02-677 Warszawa (Mokotów). Czas i cena regularna według Booksy.

  • Pierwsza wizyta (diagnostyka + terapia)60 min240 zł

Rezerwacja wizyty (otwiera się w nowej karcie)powered by Booksy

Powiązane hasła

Źródła

  1. Pangia J, Taqi M, Rizvi TJ. Olecranon Bursitis. W: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025. PMID: 29262058
  2. Sayegh ET, Strauch RJ. Treatment of olecranon bursitis: a systematic review. Arch Orthop Trauma Surg. 2014;134(11):1517-36. doi:10.1007/s00402-014-2088-3. PMID: 25234151
  3. Card RK, Lowe JB, Launico MV. Anatomy, Shoulder and Upper Limb, Elbow Joint. W: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025. PMID: 30422543

Hasło ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty u fizjoterapeuty ani konsultacji lekarskiej. Opisuje stan wiedzy z dnia ostatniej aktualizacji; każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny. Treść nie jest poradą medyczną, a autorka nie odpowiada za jej nieprawidłową interpretację ani za skutki samodzielnego stosowania opisanych zaleceń. Jeśli ból się nasila, nie mija albo towarzyszą mu inne niepokojące objawy, skonsultuj się z lekarzem; w nagłej sytuacji dzwoń pod 112.

Bibliografia pozwala dotrzeć do wykorzystanych źródeł. O autorce.

Rezerwacja wizyty (otwiera się w nowej karcie) Zadzwoń