Baza wiedzy · Badanie kliniczne
Test Thomasa
Inne nazwy: Thomas test, modified Thomas test, zmodyfikowany test Thomasa, próba Thomasa
Test Thomasa (ang. Thomas test) to próba w leżeniu na plecach: badany przyciąga jedno kolano do klatki piersiowej, a badający sprawdza, czy drugie udo pozostaje na stole. Uniesienie uda sugeruje ograniczony wyprost biodra, a wynik zależy od ustawienia miednicy.

Spis treści (8)
Cel badania
Test służy do sprawdzenia, czy biodro prostuje się do końca [1]. Gdy nie prostuje się do pozycji neutralnej, mówi się o przykurczu zgięciowym biodra albo szerzej o ograniczonym wyproście biodra [1]. Nazwę wziął od brytyjskiego chirurga Hugh Owena Thomasa [1].
Wersja zmodyfikowana, wykonywana na brzegu stołu, pozwala ocenić długość trzech mięśni albo grup mięśni [2, 3]:
- mięśnia biodrowo-lędźwiowego, głównego zginacza biodra,
- mięśnia prostego uda, części mięśnia czworogłowego,
- napinacza powięzi szerokiej z pasmem biodrowo-piszczelowym.
Te mięśnie bywają napięte u osób, które dużo siedzą, i mają znaczenie przy bólu odcinka lędźwiowego, biodra i kolana. Ich rolę w pogłębionej lordozie opisuje hasło o hiperlordozie.
Wykonanie
W wersji klasycznej badany leży na plecach z wyprostowanymi nogami [1]. Zgina jedno biodro i przytrzymuje kolano jak najbliżej klatki piersiowej, a miednica ma pozostać w ustawieniu neutralnym [1]. Druga noga leży swobodnie na stole [1]. Wynik jest dodatni, gdy udo tej nogi unosi się i między nim a stołem powstaje wyraźna szczelina [1].
W wersji zmodyfikowanej badany siada na samym brzegu stołu, kładzie się na plecy, przyciąga jedno kolano do klatki piersiowej, a badana noga zwisa swobodnie poza krawędź [1]. Fizjoterapeuta patrzy na trzy rzeczy: czy udo opada poniżej poziomu, jak mocno zgina się zwisające kolano i czy udo nie ucieka na zewnątrz [2, 3].
Ważne jest, żeby miednica się nie przechylała i żeby odcinek lędźwiowy nie wyginał się w łuk, bo wtedy wynik bywa mylący [1]. Dlatego fizjoterapeuta kontroluje ustawienie miednicy ręką.
Interpretacja wyniku
- udo unosi się nad stół (wersja klasyczna) albo zostaje powyżej poziomu (wersja zmodyfikowana): biodro nie prostuje się do końca, często z powodu napiętego mięśnia biodrowo-lędźwiowego [1],
- zwisające kolano zgina się słabo: napięty może być mięsień prosty uda [4, 5],
- udo ucieka na zewnątrz: napięty może być napinacz powięzi szerokiej i pasmo biodrowo-piszczelowe [2, 3].
Test nie mówi, co dokładnie ogranicza ruch: skrócony mięsień, sztywność stawu czy ból [1]. Nie ocenia też podrażnienia nerwów; do tego służą inne próby, na przykład objaw Lasègue'a dla nerwu kulszowego i objaw Mackiewicza dla nerwu udowego. Ból z boku biodra opisuje hasło o zespole bólowym krętarza większego.
Czułość i swoistość
Test Thomasa to prosta próba orientacyjna, a nie dokładny pomiar [1]. Wynik jest wiarygodny wtedy, gdy miednica jest dobrze ustabilizowana w czasie badania [1]. Dlatego fizjoterapeuta ocenia go zawsze razem z wywiadem i innymi testami.
Ograniczenia
Wynik zależy od techniki badania i od tego, kto go wykonuje, dlatego ten sam test może dać nieco inny wynik u różnych badających [6]. Najlepiej porównywać wyniki tej samej osoby u tego samego terapeuty, na przykład przed terapią i po kilku tygodniach.
Do czego przydaje się test Thomasa
Mówiąc prosto, test Thomasa pomaga fizjoterapeucie szybko sprawdzić, czy mięśnie z przodu biodra i uda są napięte albo skrócone. To ważne, bo napięte zginacze bioder:
- mogą pociągać miednicę do przodu i pogłębiać lordozę lędźwiową,
- mogą mieć znaczenie przy bólu odcinka lędźwiowego, biodra i przedniej części kolana,
- bywają napięte u osób, które dużo siedzą albo dużo biegają czy jeżdżą na rowerze.
Wynik pomaga dobrać terapię: rozluźnienie napiętych mięśni, na przykład terapią manualną albo suchym igłowaniem, a potem ćwiczenia rozciągające. Powtórzenie testu po kilku tygodniach pokazuje, czy biodro prostuje się lepiej.
Najczęstsze pytania
Czy test Thomasa boli?
Zwykle nie. To spokojna próba w leżeniu, która trwa kilkadziesiąt sekund. Możesz poczuć ciągnięcie z przodu biodra albo uda po stronie zwisającej nogi, zwłaszcza gdy mięśnie są napięte. Jeśli pojawia się ból w pachwinie albo w odcinku lędźwiowym, powiedz o tym fizjoterapeucie: to też ważna informacja.
Czy mogę sprawdzić to sam w domu?
Orientacyjnie tak. Połóż się na plecach na łóżku albo na podłodze i przyciągnij jedno kolano obiema rękami do klatki piersiowej. Jeśli druga noga wyraźnie unosi się nad podłoże, a odcinek lędźwiowy nie wygina się w łuk, mięśnie z przodu tego biodra mogą być napięte. Dokładną ocenę i dobór terapii zostaw jednak fizjoterapeucie, bo w domu trudno kontrolować ustawienie miednicy [1].
Co robić, gdy wynik jest dodatni?
Dodatni wynik nie jest chorobą, tylko wskazówką. Jeśli nic Cię nie boli, wystarczy więcej ruchu i przerwy w siedzeniu. Jeśli masz ból odcinka lędźwiowego, biodra albo kolana, fizjoterapeuta oceni, czy napięte zginacze biodra mają z nim związek, i zaproponuje terapię oraz ćwiczenia.
Powiązane hasła
Źródła
- Vigotsky AD, Lehman GJ, Beardsley C, i wsp. The modified Thomas test is not a valid measure of hip extension unless pelvic tilt is controlled. PeerJ. 2016;4:e2325. doi:10.7717/peerj.2325. PMID: 27602291
- Harvey D. Assessment of the flexibility of elite athletes using the modified Thomas test. Br J Sports Med. 1998;32(1):68-70. doi:10.1136/bjsm.32.1.68. PMID: 9562169
- Cady K, Powis M, Hopgood K. Intrarater and interrater reliability of the modified Thomas Test. J Bodyw Mov Ther. 2022;29:86-91. doi:10.1016/j.jbmt.2021.09.014. PMID: 35248293
- Peeler JD, Anderson JE. Reliability limits of the modified Thomas test for assessing rectus femoris muscle flexibility about the knee joint. J Athl Train. 2008;43(5):470-6. doi:10.4085/1062-6050-43.5.470. PMID: 18833309
- Peeler J, Leiter J. Using digital photography to document rectus femoris flexibility: A reliability study of the modified Thomas test. Physiother Theory Pract. 2013;29(4):319-27. doi:10.3109/09593985.2012.731140. PMID: 23088704
- González-de-la-Flor Á, Seijas-Otero D. Reliability of physical examination tests for assessing hip flexor flexibility: A systematic review and meta-analysis. PM R. 2026;18(7):779-792. doi:10.1002/pmrj.70062. PMID: 41420517
Hasło ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty u fizjoterapeuty ani konsultacji lekarskiej. Opisuje stan wiedzy z dnia ostatniej aktualizacji; każdy przypadek wymaga indywidualnej oceny. Treść nie jest poradą medyczną, a autorka nie odpowiada za jej nieprawidłową interpretację ani za skutki samodzielnego stosowania opisanych zaleceń. Jeśli ból się nasila, nie mija albo towarzyszą mu inne niepokojące objawy, skonsultuj się z lekarzem; w nagłej sytuacji dzwoń pod 112.
Bibliografia pozwala dotrzeć do wykorzystanych źródeł. O autorce.