Metody · 6 min czytania
Czym jest pinoterapia: narzędzia, przebieg zabiegu i przeciwwskazania
Pinoterapia to praca pinami i katami: ucisk tkanek i pobudzanie skóry bez jej przerywania. Jak wygląda zabieg, co czuć i kiedy się jej nie stosuje.
Opublikowano Zaktualizowano

W skrócie
- W pinoterapii używa się dwóch rodzajów narzędzi, pinów i katów, ze stali nierdzewnej albo mosiądzu [1].
- Narzędziami wykonuje się techniki ucisku tkanek i pobudzania skóry; żadna z nich nie ma przebijać ani przecinać skóry [1].
- Przed zabiegiem obowiązuje zwykły wywiad i badanie, tak jak przed każdą inną terapią [2].
- Po zabiegu skóra bywa zaczerwieniona, z odciskiem albo siniakiem; takie ślady zwykle znikają w ciągu kilku do kilkudziesięciu godzin [2].
- Nagle opadający kącik ust i kłopoty z mową mogą oznaczać udar: wtedy dzwoń pod 112 [6].
Spis treści (6)
Pinoterapia to praca dwoma rodzajami metalowych narzędzi, pinami i katami, którymi uciskam wybrane tkanki albo pobudzam określone obszary skóry, bez przerywania jej ciągłości [1]. Narzędzia mają przede wszystkim ułatwić fizjoterapeucie ergonomiczną pracę. Czy w ogóle po nie sięgam, decyduję po wywiadzie i badaniu.
Czym jest pinoterapia
W pinoterapii pracuję dwoma rodzajami narzędzi: pinami i katami. Oba mają przede wszystkim ułatwić terapeucie ergonomiczną pracę. Narzędziem uciskam wybraną tkankę, a jego ostrzejszymi częściami pobudzam określone obszary skóry. Żadna z tych technik nie ma na celu przerwania ciągłości tkanek [1].
Pin ma część płaską i część ostrzej zakończoną. Kat to płaskie, wyprofilowane narzędzie z krawędzią, którą w nazewnictwie kursu określa się jako tnącą, choć skóry się nią nie przecina [1, 2]. Oba robi się ze stali nierdzewnej albo z mosiądzu [1].
Pinoterapia wywodzi się z koncepcji terapeutycznej FRSc (Five Regulatory Systems concept), którą opracował lekarz ortopeda Radosław Składowski [1, 2]. Kurs pinoterapii jest wprowadzeniem do dalszych szkoleń z medycyny manualnej według tej koncepcji [2].
Według założeń metody bodziec z narzędzia działa przez receptory w powięzi i skórze. Materiały kursu same nazywają te wyjaśnienia hipotezami, które wciąż są analizowane i zmieniane [2]. Ogólny model działania terapii manualnej zakłada, że nacisk ręki albo narzędzia uruchamia reakcje obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego, a to one zmieniają odczuwanie bólu [3].
Jakie techniki wykonuje się pinami i katami
Techniki różnią się tym, która część narzędzia dotyka skóry i czy narzędzie się przesuwa [2]:
- ucisk w jednym miejscu płaską częścią pina albo krawędzią kata, bez przesuwania po skórze,
- przesuwanie krawędzi kata po obszarze zabiegowym; przy bardzo suchej skórze używa się delikatnego środka poślizgowego, najlepiej wosku,
- ucisk połączony z niewielkim ruchem wahadłowym,
- pobudzanie wybranego obszaru skóry wieloma krótkimi bodźcami w krótkim czasie, ostrzejszą częścią narzędzia.
Siła ucisku nie ma być jak największa. Dobiera się ją do tkanki tak, żeby narzędzie pokonało opór warstw leżących płycej. Tej samej techniki nie powtarza się w jednym miejscu podczas jednej wizyty, bo podrażniona tkanka potrzebuje czasu, a kolejny ucisk mógłby tylko niepotrzebnie nasilić ból [2].
Zgodnie z zasadami kursu narzędzia dezynfekuje się przed każdym pacjentem i sprawdza, czy nie mają zadziorów ani wyszczerbień, które mogłyby uszkodzić skórę. U osób, których skóra łatwiej pęka, na przykład starszych albo długo przyjmujących sterydy, kurs zaleca narzędzia jednorazowe [2].
Jak wygląda zabieg
Zaczynam od rozmowy i badania ruchu, tak jak na każdej wizycie. Materiały kursu wymagają, żeby przed jakąkolwiek techniką przeprowadzić pełny wywiad i badanie według zasad ogólnomedycznych i fizjoterapeutycznych [2]. Dopiero gdy nie ma przeciwwskazań, szukam palcami miejsc tkliwych i pytam, kiedy i jak dokładnie boli. Pinoterapia przydaje mi się tam, gdzie palec jest za szeroki, żeby dokładnie dotrzeć do niewielkiego obszaru.
Siłę nacisku dobieram do Twojej reakcji i mówię, co robię. Zabieg można przerwać w każdej chwili. Pinoterapia rzadko jest jedyną metodą na wizycie: łączę ją z terapią manualną, a czasem z ćwiczeniami. Jak wygląda cała wizyta, od wywiadu do zaleceń, opisuję we wpisie o terapii manualnej.
Czy pinoterapia boli i co czujesz po zabiegu
Bodziec bywa intensywny, ale krótki. W uciskanym punkcie ból jest zwykle wyraźniejszy niż wokół niego, bywa piekący albo kłujący i w trakcie techniki stopniowo słabnie; rzadko promieniuje dalej [2]. Jeśli ucisk jest nie do zniesienia, to sygnał, że siła jest za duża, a nie że zabieg działa lepiej.
Po zabiegu na skórze może zostać zaczerwienienie, odcisk narzędzia albo siniak. Takie ślady zwykle znikają same w ciągu kilku do kilkudziesięciu godzin, a u niektórych osób utrzymują się dłużej [2]. Po zabiegach manualnych w ogóle przejściowe, łagodne albo umiarkowane dolegliwości zgłaszało w badaniach od około 1/5 do 2/5 pacjentów, a poważne powikłania zdarzały się bardzo rzadko [4]. Jeśli ból po zabiegu jest silniejszy niż przed nim albo pojawia się drętwienie, powiedz mi o tym przed kolejną wizytą.
Kiedy nie stosuję pinoterapii
Pinoterapia nie ma własnych badań bezpieczeństwa. Listę przeciwwskazań opieram więc na materiałach kursu [2]. Nie stosuję jej:
- przy stanie zapalnym z zaczerwienieniem albo podwyższonymi wskaźnikami stanu zapalnego we krwi,
- przy ostrej zakrzepicy żył głębokich,
- przy chorobie nowotworowej w okresie aktywnym i przy skutkach leczenia, takich jak kruche kości, mała liczba płytek krwi albo niedokrwistość, a w pozostałych sytuacjach bez zgody prowadzącego onkologa,
- w ciąży przy części technik, zależnie od jej etapu,
- miejscowo na oparzeniach, zmianach skórnych i przy bardzo silnej nadwrażliwości skóry w danym obszarze.
Przed zabiegiem pytam też o leki przeciwkrzepliwe i skłonność do siniaków, bo po pracy narzędziem może zostać siniak [2].
Pinoterapia nie jest odpowiedzią na ból, który wymaga najpierw lekarza. Materiały kursu wymieniają jako przeciwwskazania bezwzględne nagłą utratę masy ciała bez uchwytnej przyczyny, nietrzymanie moczu lub stolca razem z bólem kręgosłupa oraz nagle opadający kącik ust z kłopotami z mową [2]. Ten ostatni zestaw objawów może oznaczać udar i wymaga natychmiastowego telefonu pod 112 [6].
Wytyczne każą też przy bólu pleców najpierw wykluczyć nowotwór, zakażenie, uraz i chorobę zapalną [5]. Objawy alarmowe i to, dokąd z nimi iść, opisuję we wpisie o rwie kulszowej. Jeśli w wywiadzie albo badaniu pojawi się taki objaw, nie zaczynam terapii i mówię, gdzie i jak szybko się zgłosić.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty u fizjoterapeuty ani konsultacji lekarskiej. Każdy ból wymaga indywidualnej oceny. Treść nie jest poradą medyczną, a autorka nie odpowiada za jej nieprawidłową interpretację ani za skutki samodzielnego stosowania opisanych zaleceń. Jeśli ból się nasila, nie mija albo towarzyszą mu inne niepokojące objawy, skonsultuj się z lekarzem; w nagłej sytuacji dzwoń pod 112.
Wizyta w gabinecie
Gabinet Hello Fizjo, ul. Cybernetyki 7E, lok. U1, 02-677 Warszawa (Mokotów). Czas i cena regularna według Booksy.
- Pierwsza wizyta (diagnostyka + terapia)60 min240 zł
Źródła
- Szkolenia FRSc. Pinoterapia: opis szkolenia. https://frsc.pl/p/szkolenie/pinoterapia/
- Szkolenia FRSc. Pinoterapia: skrypt szkoleniowy, cz. 1 i 2. Materiały kursu, niepublikowane.
- Bialosky JE, Bishop MD, Price DD, Robinson ME, George SZ. The mechanisms of manual therapy in the treatment of musculoskeletal pain: a comprehensive model. Man Ther. 2009;14(5):531-538. doi:10.1016/j.math.2008.09.001. PMID: 19027342
- Carnes D, Mars TS, Mullinger B, Froud R, Underwood M. Adverse events and manual therapy: a systematic review. Man Ther. 2010;15(4):355-363. doi:10.1016/j.math.2009.12.006. PMID: 20097115
- National Institute for Health and Care Excellence. Low back pain and sciatica in over 16s: assessment and management (NG59). 2016, aktualizacja 2026. https://www.nice.org.uk/guidance/ng59
- Narodowy Fundusz Zdrowia, Akademia NFZ. Objawy udaru mózgu: jak je rozpoznać? 2023, aktualizacja 21.05.2025. https://akademia.nfz.gov.pl/artykuly/objawy-udaru-mozgu-jak-je-rozpoznac/
