Metody · 6 min czytania
Po pijawkach: opatrunek, swędzenie i ranki po hirudoterapii
Po pijawkach, czyli po zabiegu hirudoterapii: jak długo nosić opatrunek, co zrobić, gdy przesiąknie, jak dbać o ranki, kiedy prysznic, sport i alkohol.
Opublikowano

W skrócie
- Opatrunek nosisz przez 24 godziny, bez zdejmowania i luzowania.
- Gdy opatrunek przesiąknie, zmień tylko wierzchnią warstwę.
- Ranka ma kształt litery Y i może sączyć się do doby po zabiegu [1].
- Swędzenie to najczęstszy skutek uboczny i zwykle mija w ciągu kilku dni [1].
- Nie drap ranek, nie bierz prysznica do ustąpienia krwawienia, przez 48 godzin bez sportu, przez 3 dni bez alkoholu.
- W razie wątpliwości najpierw odezwij się do hirudoterapeuty.
Spis treści (15)
- Nie zdejmuj opatrunku przez 24 godziny
- Jak bezboleśnie zdjąć opatrunek
- Zrób zdjęcie ranek i opatrunku
- Nie drap ranek i zadbaj o gojenie
- Swędzenie i pieczenie to częsta reakcja
- Nie przejmuj się zaczerwienieniem i siniakami
- Odpocznij w dniu zabiegu
- Nie zmieniaj dawek leków bez konsultacji
- Nie bierz prysznica do ustąpienia krwawienia
- Przez 48 godzin zrezygnuj ze sportu
- Nie pij alkoholu przez 3 dni
- Pij wodę i zjedz pełnowartościowy posiłek
- Hirudoterapeuta pomoże Ci także po zabiegu
- Najczęstsze pytania
- Źródła
Po zabiegu hirudoterapii, czyli po pijawkach, ranka może sączyć się do 24 godzin, a skóra wokół niej często swędzi od kilku godzin do 3 dni [1]. To typowy przebieg gojenia. Poniżej znajdziesz zalecenia na pierwsze dni: jak nosić opatrunek, jak dbać o ranki i z czego na chwilę zrezygnować.
Nie zdejmuj opatrunku przez 24 godziny
Po zabiegu na ranki zakłada się najpierw jałowy opatrunek, a na niego podkłady higieniczne, które wchłaniają sączącą się krew. Taki opatrunek nosisz przez 24 godziny. Jedna pijawka wypija od 5 do 15 ml krwi, a ranka sączy się jeszcze do doby po jej odpadnięciu [1]. Odpowiada za to ślina pijawki, która zawiera substancje hamujące krzepnięcie krwi, między innymi hirudynę [2].
Jeśli opatrunek przesiąknie, zmień tylko wierzchnią warstwę. Nie zdejmuj opatrunku, który przylega bezpośrednio do rany, żeby nie naruszyć tworzącego się skrzepu.
Jak bezboleśnie zdjąć opatrunek
Po 24 godzinach opatrunek można zdjąć. Jeśli klej plastrów mocno trzyma się skóry, namocz plastry olejem jadalnym i odczekaj chwilę: wtedy odklejają się bez bólu.
Jeśli przy zdejmowaniu naruszysz skrzep i ranka znów zacznie się sączyć, załóż mniejszy opatrunek z plastrem na kolejne 24 godziny. Do odkażania używaj środka do dezynfekcji ran w sprayu albo wody utlenionej i jałowych gazików.
Zrób zdjęcie ranek i opatrunku
Po zdjęciu opatrunku sfotografuj krew albo skrzep na opatrunku i pokaż zdjęcie hirudoterapeucie na kolejnej wizycie. Nie zdziw się, jeśli skrzep będzie duży, galaretowaty albo twardy.
Potem obmyj skórę i zrób zdjęcie ranek oraz siniaków wokół miejsc, w których żerowały pijawki. Te zdjęcia pomagają zaplanować kolejną sesję.
Nie drap ranek i zadbaj o gojenie
Ślad po ukąszeniu ma kształt litery Y, bo pijawka nacina skórę trzema szczękami [1, 2]. Ranek nie wolno rozdrapywać; najlepiej w ogóle ich nie dotykać, bo do rany może wdać się zakażenie. Jeśli zedrzesz strupek, zanim sam odpadnie, na skórze może zostać mała blizna.
W miejscach o cienkiej skórze po ukąszeniu może zostać ślad, który bywa problemem kosmetycznym [1]. Dlatego przed zabiegiem ustala się, w których miejscach przystawić pijawki, a osobom ze skłonnością do bliznowców zalecenia odradzają hirudoterapię [1]. Gojenie wspiera maść przyspieszająca gojenie ran, na przykład z solą sodową kwasu hialuronowego.
Jeśli ranka krwawi dłużej niż dobę, załóż ciasny opatrunek i skontaktuj się z hirudoterapeutą.
Swędzenie i pieczenie to częsta reakcja
Najczęstszym skutkiem ubocznym hirudoterapii jest miejscowy świąd w okolicy ranek; trwa od kilku godzin do kilku dni [1]. Swędzenie i szczypanie po zabiegu to często uczulenie na klej albo odparzenie skóry od plastrów.
Preparat łagodzący świąd, zaczerwienienie albo obrzęk (maść lub żel) dobierz z farmaceutą. Jeśli swędzenie jest silne, powiedz o tym hirudoterapeucie przed kolejną sesją.
Nie przejmuj się zaczerwienieniem i siniakami
Po zabiegu może pojawić się zaczerwienienie skóry, obrzęk, siniaki (nawet dość duże), pieczenie albo swędzenie wokół ranki. Takie objawy zwykle ustępują po kilku dniach.
Po kilku zabiegach u części osób powiększają się i bolą okoliczne węzły chłonne, czasem z niewielkim obrzękiem skóry i stanem podgorączkowym [1]. Powiedz o tym hirudoterapeucie; pomocny bywa delikatny masaż drenujący.
Odpocznij w dniu zabiegu
Przez dobę po zabiegu nie wykonuj ciężkich prac. Ogranicz też ruch, ale unikaj długiego siedzenia. Najwięcej płynu sączy się z ranek w ciągu pierwszych 6-8 godzin, więc jeśli możesz, połóż się i odpocznij.
Po zabiegu możesz czuć senność i osłabienie albo przeciwnie, pobudzenie. Na początku hirudoterapii u niektórych osób zdarza się też zasłabnięcie przy zmianie pozycji, głównie u osób starszych [1], dlatego wstawaj powoli, zwłaszcza z pozycji leżącej.
Nie zmieniaj dawek leków bez konsultacji
Od doby przed zabiegiem do 48 godzin po nim w miarę możliwości nie zwiększaj dawek leków, zwłaszcza nasercowych i obniżających ciśnienie. Przed zabiegiem powiedz hirudoterapeucie o wszystkich lekach i suplementach, które przyjmujesz.
Nie bierz prysznica do ustąpienia krwawienia
Przez około 24 godziny po zabiegu nie bierz prysznica, żeby nie namoczyć i nie obluzować opatrunku. Możesz obmyć ciepłą wodą i gąbką te części ciała, które nie przylegają do opatrunku.
Prysznic weź dopiero wtedy, gdy krwawienie ustąpi, i uważaj, żeby nie zedrzeć strupków.
Przez 48 godzin zrezygnuj ze sportu
Przez 2 dni po zabiegu zrezygnuj ze wzmożonej aktywności fizycznej. Pływanie jest zakazane, bo w wodzie łatwo o zakażenie ranki. Pozostałe sporty i sauna mogą wydłużyć krwawienie, osłabić Cię i nasilić objawy po zabiegu.
Pot na świeżej rance podrażnia ją i nasila swędzenie. Do pracy możesz iść normalnie, jeśli nie jest to praca fizyczna.
Nie pij alkoholu przez 3 dni
Przez co najmniej 3 dni po zabiegu nie pij alkoholu. W trakcie całego cyklu zabiegów alkoholu nie należy pić w ogóle.
Pij wodę i zjedz pełnowartościowy posiłek
Po zabiegu pij dużo letniej wody: zalecenia radzą przyjmować dużo płynów w trakcie hirudoterapii [1]. Zadbaj też o pełnowartościowy posiłek, bo utrata krwi po zabiegu może Cię osłabić. Hirudoterapii nie wykonuje się w trakcie głodówek ani restrykcyjnych diet odchudzających.
Dopóki ranki krwawią, nie pij kawy i nie jedz ostrych przypraw.
Hirudoterapeuta pomoże Ci także po zabiegu
W każdej sytuacji możesz liczyć na swojego hirudoterapeutę. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości lub pytania, w pierwszej kolejności zwróć się do osoby, która wykonywała Ci zabieg.
Jak przygotować się do kolejnego zabiegu, opisuje wpis o tym, jak przygotować się do hirudoterapii.
Najczęstsze pytania
Jak długo krwawi ranka po pijawce?
Zwykle kilka godzin, ale sączenie do 24 godzin po odpadnięciu pijawki mieści się w typowym przebiegu [1]. Najwięcej płynu sączy się w ciągu pierwszych 6-8 godzin. Ślina pijawki zawiera hirudynę i inne substancje, które hamują krzepnięcie krwi [2].
Czy swędzenie po pijawkach jest normalne?
Tak, to najczęstszy skutek uboczny zabiegu i zwykle mija w ciągu kilku dni [1]. Często to reakcja na klej z plastrów albo odparzenie skóry.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty u fizjoterapeuty ani konsultacji lekarskiej. Każdy ból wymaga indywidualnej oceny. Treść nie jest poradą medyczną, a autorka nie odpowiada za jej nieprawidłową interpretację ani za skutki samodzielnego stosowania opisanych zaleceń. Jeśli ból się nasila, nie mija albo towarzyszą mu inne niepokojące objawy, skonsultuj się z lekarzem; w nagłej sytuacji dzwoń pod 112.
Źródła
- Mumcuoglu KY. Recommendations for the use of leeches in reconstructive plastic surgery. Evid Based Complement Alternat Med. 2014;2014:205929. doi:10.1155/2014/205929. PMID: 24653746
- Sig AK, Guney M, Uskudar Guclu A, Ozmen E. Medicinal leech therapy-an overall perspective. Integr Med Res. 2017;6(4):337-343. doi:10.1016/j.imr.2017.08.001. PMID: 29296560
- Hildebrandt JP, Lemke S. Small bite, large impact-saliva and salivary molecules in the medicinal leech, Hirudo medicinalis. Naturwissenschaften. 2011;98(12):995-1008. doi:10.1007/s00114-011-0859-z. PMID: 22069059
