Dolegliwości · 8 min czytania
Boli nadgarstek: najczęstsze przyczyny, co robić i kiedy do lekarza
Ból nadgarstka: możliwe przyczyny, różnica między bólem a drętwieniem i dobór aktywności. Kiedy potrzebne jest badanie lekarskie.
Opublikowano

W skrócie
- Ból po stronie kciuka przy chwytaniu i odwodzeniu kciuka może wynikać z podrażnienia ścięgien kciuka w nadgarstku.
- Ból z drętwieniem kciuka, palca wskazującego i środkowego, zwłaszcza w nocy, wskazuje na ucisk nerwu w kanale nadgarstka.
- Po upadku na wyprostowaną rękę ból po stronie kciuka trzeba zbadać, nawet gdy nadgarstek nie jest spuchnięty.
- Przy przeciążeniu pomaga zmiana sposobu pracy, przerwy, czasem orteza i stopniowe ćwiczenia.
- Obrzęk i sztywność kilku stawów rąk rano, trwająca ponad godzinę, to powód do wizyty u lekarza.
Spis treści (8)
Nadgarstek często boli z przeciążenia: przy wielogodzinnej pracy z myszą i klawiaturą, noszeniu dziecka, ćwiczeniach na siłowni albo powtarzalnych ruchach kciuka. Częste przyczyny to też podrażnienie ścięgien kciuka, zespół cieśni nadgarstka i zmiany zwyrodnieniowe u nasady kciuka. Ból po upadku na rękę albo z obrzękiem i ociepleniem stawu wymaga lekarza.
Najczęstsze przyczyny bólu nadgarstka
Nadgarstek to osiem drobnych kości, liczne więzadła i ścięgna, które przechodzą nad nim do palców. Ból może pochodzić z każdej z tych struktur, a miejsce bólu pomaga zawęzić przyczynę.
Przeciążenie przy pracy i sporcie
Częsty scenariusz: ból po grzbietowej albo dłoniowej stronie nadgarstka, który pojawia się przy pracy z myszą, pisaniu na telefonie, noszeniu zakupów albo pompkach i słabnie po odpoczynku. Zwykle nie towarzyszy mu duży obrzęk ani drętwienie. Przyczyną bywa przeciążenie ścięgien i mięśni przedramienia, które pracują przez wiele godzin w tej samej pozycji.
Podrażnienie ścięgien kciuka
Ból po stronie kciuka, nasilający się przy chwytaniu, wykręcaniu ścierki czy podnoszeniu dziecka, to częsty obraz zapalenia pochewki ścięgien prostownika i odwodziciela kciuka, opisanego przez de Quervaina. Częściej dotyczy kobiet [1]. Leczenie zachowawcze obejmuje ortezę stabilizującą kciuk i zastrzyk sterydowy, a w opornych przypadkach rozważa się zabieg [1].
Częścią leczenia zachowawczego bywa też fizjoterapia (terapia ręki): w przeglądzie metod rehabilitacji obejmowała ortezę, zmianę aktywności, zabiegi fizykalne, terapię manualną i ćwiczenia [2]. W sieciowej metaanalizie leczenia zachowawczego najwyżej wypadło połączenie ortezy z zastrzykiem, dalej sam zastrzyk i akupunktura, a każda z aktywnych metod była lepsza niż oczekiwanie na leczenie [3].
Zespół cieśni nadgarstka
Ból i mrowienie kciuka, palca wskazującego i środkowego to klasyczny obraz ucisku nerwu pośrodkowego w kanale nadgarstka [4]. O tym, jak odróżnić go od ucisku nerwu przy łokciu i w szyi, piszę we wpisie o drętwieniu dłoni, a samą chorobę opisuje hasło zespół cieśni nadgarstka.
Zmiany zwyrodnieniowe u nasady kciuka
Ból u podstawy kciuka, przy odkręcaniu słoików, przekręcaniu klucza i chwycie szczypcowym, u osób po 50. roku życia często wynika ze zmian zwyrodnieniowych stawu między kością nadgarstka a pierwszą kością śródręcza. Amerykańskie wytyczne dotyczące choroby zwyrodnieniowej zdecydowanie zalecają ortezę na ten staw i ćwiczenia, a warunkowo także kinezjotaping [5].
Trzaskający kciuk lub palec
Jeśli kciuk przy zginaniu przeskakuje, blokuje się albo trzaska, a u jego podstawy od strony dłoni czuć bolesne zgrubienie, może to być tak zwany palec trzaskający. Zdarza się częściej u kobiet i u osób z cukrzycą, a leczy się go ortezą, zastrzykiem albo zabiegiem, zależnie od nasilenia [6].
Uraz i inne przyczyny
Upadek na wyprostowaną rękę może złamać kość nadgarstka, a złamanie kości łódeczkowatej bywa na początku mało bolesne i niewidoczne. Ból nadgarstka może też dawać miękkie uwypuklenie na grzbiecie nadgarstka (torbiel galaretowata) albo choroba zapalna stawów, w której zwykle bolą i puchną oba nadgarstki i drobne stawy palców.
Ból nadgarstka bez powodu: co może oznaczać
„Bez powodu” zwykle znaczy: bez urazu. W takiej sytuacji często chodzi o nagromadzone przeciążenie, na przykład nowy projekt w pracy, więcej godzin przy komputerze, nowe ćwiczenia na siłowni albo opieka nad niemowlęciem. Warto przejrzeć ostatnie tygodnie i poszukać zmiany.
Jeśli jednak ból i obrzęk pojawiły się bez żadnej zmiany w aktywności, bolą oba nadgarstki, a rano ręce są sztywne przez ponad godzinę, trzeba wykluczyć chorobę zapalną stawów u lekarza.
Kiedy do lekarza
Przy tych objawach nie czekaj na fizjoterapię, tylko zgłoś się do lekarza, a przy niektórych od razu na SOR:
- ból po upadku na rękę, zwłaszcza po stronie kciuka, obrzęk albo zniekształcenie nadgarstka: SOR lub ortopeda tego samego dnia,
- gorący, zaczerwieniony, spuchnięty nadgarstek, zwłaszcza z gorączką: lekarz tego samego dnia,
- obrzęk i ból kilku stawów rąk, sztywność poranna ponad godzinę: lekarz rodzinny, który może skierować do reumatologa,
- stałe drętwienie palców, osłabienie chwytu, zanik mięśni u nasady kciuka: lekarz w ciągu kilku dni,
- guzek, który szybko rośnie, jest twardy albo bolesny: lekarz,
- ból, który nie słabnie mimo 3-4 tygodni odciążenia: konsultacja lekarska albo fizjoterapeutyczna.
Co robić, gdy boli nadgarstek
Przy bólu z przeciążenia, bez objawów alarmowych, najwięcej daje zmiana tego, co ból wywołuje:
- Rób przerwy co 30-45 minut pracy przy komputerze i telefonie; na chwilę opuść ręce i poruszaj nadgarstkami.
- Trzymaj nadgarstek w linii z przedramieniem przy pisaniu; mysz ustaw blisko ciała.
- Przy pompkach i podporach używaj uchwytów albo rób je na pięściach, żeby nadgarstek nie był mocno odgięty; na kilka tygodni zmniejsz ich liczbę.
- Przy podnoszeniu dziecka czy ciężkich zakupów chwytaj całą dłonią i przedramieniem, a nie samym kciukiem.
- Przy bólu po stronie kciuka rozważ ortezę stabilizującą kciuk i nadgarstek na czas czynności, które go prowokują.
- Przyłóż chłód przy świeżym obrzęku po wysiłku, ciepło przy sztywności; więcej we wpisie ciepło czy zimno na ból.
O ustawieniu stanowiska pracy piszę we wpisie o ergonomii przy biurku.
Ból nadgarstka: od badania do planu aktywności
Ten artykuł dotyczy przede wszystkim bólu i czynności, które go wywołują. Jeśli głównym problemem jest utrata czucia lub mrowienie, osobny opis znajdziesz we wpisie drętwienie dłoni. Rozpoznaną cieśń wyjaśnia hasło zespół cieśni nadgarstka.
Do oceny bólu nadgarstka przydaje się dokładna lokalizacja, informacja o urazie oraz reakcja na chwyt, podpór i ruch kciuka. Nowy obrzęk po upadku wymaga innej decyzji niż stopniowo narastająca dolegliwość przy pracy.
Po badaniu można ustalić, które zadania czasowo zmodyfikować i jak dobierać dalsze obciążenie. Plan terapii może różnić się przy problemie ścięgna, stawu i nerwu. Konkretnego zakresu i liczby powtórzeń nie należy przepisywać wyłącznie na podstawie miejsca bólu. Warto ustalić również, kiedy ponownie ocenić chwyt, ból i reakcję na codzienne czynności.
Jak pomaga fizjoterapia przy bólu nadgarstka
Zaczynam od wywiadu: pytam o pracę, sport i opiekę nad dziećmi. Najważniejszy jest dla mnie ból znamionowy: kiedy ból się pojawia, co go prowokuje i co łagodzi. Sprawdzam też łokieć i odcinek szyjny, bo stamtąd również może promieniować ból. Jeśli coś wskazuje na złamanie, chorobę zapalną albo zaawansowany ucisk nerwu, kieruję do lekarza.
Podstawą terapii są terapia manualna nadgarstka, przedramienia i łokcia, suche igłowanie, akupunktura i pinoterapia. Metody dobieram po wywiadzie i badaniu, a ich celem jest zmniejszenie bólu, żeby chwytanie i praca ręką były mniej bolesne. Czasem dokładam kinezjotaping na okres powrotu do obciążeń.
Na wizycie rzadko ćwiczymy. Ćwiczenia do domu zadaję czasem, gdy mają sens, bo bez nich powrót do sprawności może trwać dłużej. Omawiamy też zmiany w pracy przy komputerze, sposobie noszenia i treningu.
Pierwsza wizyta w gabinecie na Mokotowie trwa około 60 minut. Terminy znajdziesz w Booksy (otwiera się w nowej karcie).
Najczęstsze pytania
Co oznacza ból kciuka u nasady?
Ból u podstawy kciuka przy chwytaniu, odkręcaniu słoików czy przekręcaniu klucza u osób po 50. roku życia często wynika ze zmian zwyrodnieniowych stawu u nasady kciuka. U młodszych osób, zwłaszcza po okresie intensywnego używania kciuka, mogą to być przeciążone ścięgna. Rozróżnienie wymaga badania, a przy zmianach zwyrodnieniowych wytyczne zalecają ortezę i ćwiczenia [5].
Czy przy bólu nadgarstka nosić ortezę?
Orteza ma sens w określonych sytuacjach: przy podrażnieniu ścięgien kciuka [1], zmianach zwyrodnieniowych u nasady kciuka [5] i przy zespole cieśni nadgarstka [4]. Przy zwykłym przeciążeniu ważniejsza jest zmiana sposobu pracy niż wielotygodniowe unieruchomienie, które może osłabiać mięśnie. Rodzaj ortezy warto dobrać z fizjoterapeutą.
Dlaczego boli nadgarstek przy pompkach?
Przy klasycznej pompce nadgarstek jest mocno odgięty i przenosi część masy ciała, więc nagłe zwiększenie liczby powtórzeń może go przeciążyć. Wielu osobom pomagają uchwyty do pompek, pompki na pięściach albo na podwyższeniu i stopniowe zwiększanie objętości. Ból z obrzękiem po upadku podczas ćwiczeń wymaga badania.
Co to jest strzelający kciuk?
To potoczna nazwa palca trzaskającego: kciuk przy zginaniu zacina się i przeskakuje z trzaskiem, a u jego podstawy od strony dłoni czuć bolesne zgrubienie. Częściej zdarza się u kobiet i osób z cukrzycą [6]. Ortezę, zastrzyk albo zabieg dobiera się do nasilenia i czasu trwania objawów [6].
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty u fizjoterapeuty ani konsultacji lekarskiej. Każdy ból wymaga indywidualnej oceny. Treść nie jest poradą medyczną, a autorka nie odpowiada za jej nieprawidłową interpretację ani za skutki samodzielnego stosowania opisanych zaleceń. Jeśli ból się nasila, nie mija albo towarzyszą mu inne niepokojące objawy, skonsultuj się z lekarzem; w nagłej sytuacji dzwoń pod 112.
Wizyta w gabinecie
Gabinet Hello Fizjo, ul. Cybernetyki 7E, lok. U1, 02-677 Warszawa (Mokotów). Czas i cena regularna według Booksy.
- Pierwsza wizyta (diagnostyka + terapia)60 min240 zł
Źródła
- Ilyas AM, Ast M, Schaffer AA, Thoder J. De quervain tenosynovitis of the wrist. J Am Acad Orthop Surg. 2007;15(12):757-764. doi:10.5435/00124635-200712000-00009. PMID: 18063716
- Goel R, Abzug JM. de Quervain's tenosynovitis: a review of the rehabilitative options. Hand (N Y). 2015;10(1):1-5. doi:10.1007/s11552-014-9649-3. PMID: 25762881
- Cuenca-Zaldívar JN, Martínez-Pozas O, Riba E, i wsp. Conservative treatments for De Quervain's tenosynovitis: A systematic review and network meta-analysis. J Hand Ther. 2026;39(3):479-495. doi:10.1016/j.jht.2025.09.001. PMID: 41298159
- Wipperman J, Goerl K. Carpal Tunnel Syndrome: Diagnosis and Management. Am Fam Physician. 2016;94(12):993-999. PMID: 28075090
- Kolasinski SL, Neogi T, Hochberg MC, i wsp. 2019 American College of Rheumatology/Arthritis Foundation Guideline for the Management of Osteoarthritis of the Hand, Hip, and Knee. Arthritis Care Res (Hoboken). 2020;72(2):149-162. doi:10.1002/acr.24131. PMID: 31908149
- Makkouk AH, Oetgen ME, Swigart CR, Dodds SD. Trigger finger: etiology, evaluation, and treatment. Curr Rev Musculoskelet Med. 2008;1(2):92-96. doi:10.1007/s12178-007-9012-1. PMID: 19468879
