Dolegliwości · 8 min czytania
Drętwienie i mrowienie dłoni: przyczyny, co robić, kiedy do lekarza
Mrowienie dłoni i drętwienie palców: co oznaczają, które palce wskazują na nadgarstek, łokieć albo szyję, co pomaga i kiedy trzeba pilnie do lekarza.
Opublikowano

W skrócie
- Ból i mrowienie kciuka, palca wskazującego i środkowego to klasyczny obraz zespołu cieśni nadgarstka [5].
- Drętwienie małego palca i połowy serdecznego może pochodzić od nerwu łokciowego, uciskanego w okolicy łokcia.
- Drętwienie z bólem szyi promieniującym do ręki może oznaczać podrażnienie korzenia nerwowego w odcinku szyjnym.
- Mrowienie obu dłoni i obu stóp naraz może być objawem neuropatii obwodowej, na przykład przy cukrzycy, i wymaga badań u lekarza [6].
- Osłabienie chwytu, upuszczanie przedmiotów albo zanik mięśni u nasady kciuka to powód do szybkiej konsultacji.
Spis treści (10)
Mrowienie i drętwienie dłoni często wynika z ucisku albo podrażnienia nerwu: w nadgarstku, przy łokciu albo na poziomie szyi, gdzie nerwy wychodzą z kręgosłupa [3, 4, 5]. Które palce drętwieją i kiedy, podpowiada, gdzie szukać przyczyny. Nagłe drętwienie ręki z opadającym kącikiem ust, zaburzeniami mowy albo osłabieniem to sytuacja na numer 112.
Które palce drętwieją: mapa dłoni
Dłoń unerwiają trzy nerwy i każdy „obsługuje” inną okolicę. To pozwala z dużym prawdopodobieństwem wskazać, gdzie nerw może być uciskany.
- Nerw pośrodkowy: kciuk, palec wskazujący, środkowy i połowa serdecznego po stronie dłoniowej. Ból i mrowienie w tych palcach to klasyczny obraz zespołu cieśni nadgarstka [5].
- Nerw łokciowy: mały palec i połowa serdecznego. Drętwienie tej okolicy pojawia się przy ucisku nerwu na wysokości łokcia, a rzadziej w nadgarstku.
- Nerw promieniowy: grzbiet dłoni po stronie kciuka. Jego ucisk zdarza się rzadziej, na przykład po długim opieraniu ramienia o oparcie krzesła.
Jeśli drętwienie obejmuje większy obszar, łącznie z przedramieniem, towarzyszy mu ból szyi albo łopatki, a nasila się przy ruchach głowy, bardziej prawdopodobne jest podrażnienie korzenia nerwowego w szyi.
Najczęstsze przyczyny drętwienia i mrowienia dłoni
Zespół cieśni nadgarstka
To najczęstsza neuropatia uciskowa na świecie [1]. Nerw pośrodkowy biegnie w nadgarstku w wąskim kanale razem ze ścięgnami zginaczy palców. Wiele osób opisuje drętwienie i mrowienie w nocy, które budzi i mija po potrząśnięciu dłonią; objawy mogą pojawiać się też w dzień, przy trzymaniu telefonu, kierownicy czy myszy.
Objawy mrowienia w tej okolicy zgłasza wiele osób: w szwedzkim badaniu populacyjnym miało je ponad 14% dorosłych, ale zespół cieśni potwierdzono badaniem i przewodnictwem nerwowym mniej więcej u co piątej z nich [2]. Więcej o samej chorobie w haśle zespół cieśni nadgarstka.
Ucisk nerwu łokciowego
To druga co do częstości neuropatia uciskowa [3]. Nerw łokciowy przebiega płytko po wewnętrznej stronie łokcia; uderzenie w to miejsce daje znane wielu osobom uczucie „prądu” biegnącego do małego palca. Objawy nasila długie trzymanie łokcia zgiętego, na przykład podczas rozmowy przez telefon, spania z ręką pod głową albo opierania łokcia o blat.
Korzeń nerwowy w odcinku szyjnym
Ucisk albo podrażnienie korzenia nerwowego w szyi, najczęściej na tle zmian zwyrodnieniowych, daje ból ręki, często razem z bólem szyi, a może mu towarzyszyć zaburzenie czucia, siły lub odruchów [4]. Przy rozpoznaniu trzeba go odróżnić od ucisku nerwu w obrębie ręki [4], dlatego badanie szyi jest stałą częścią oceny drętwiejącej dłoni.
Przyczyny ogólne
Mrowienie i drętwienie obu dłoni i obu stóp, narastające powoli w układzie „rękawiczek i skarpet”, może być objawem neuropatii obwodowej. Jej częste przyczyny to między innymi cukrzyca, alkohol, substancje toksyczne i niedobory żywieniowe, a lekarz zleca wtedy badania krwi, w tym poziomu cukru, witaminy B12 i hormonu tarczycy [6].
Drętwienie dłoni w nocy
Nocne drętwienie kciuka i sąsiednich palców często kojarzy się z zespołem cieśni nadgarstka. Przypuszcza się, że sprzyja mu spanie z mocno zgiętymi nadgarstkami, i na tym pomyśle opiera się orteza na noc, która trzyma nadgarstek prosto. Drętwienie całej ręki po przebudzeniu, gdy spałeś na niej albo z ręką pod poduszką, zwykle szybko mija.
Co może pomóc w nocy:
- śpij z nadgarstkami w pozycji prostej, bez podkładania dłoni pod poduszkę,
- nie śpij z łokciem mocno zgiętym i dłonią pod głową,
- rozważ ortezę utrzymującą nadgarstek w pozycji neutralnej na noc; dobór warto skonsultować z fizjoterapeutą.
Kiedy do lekarza
- nagłe drętwienie ręki z opadającym kącikiem ust, zaburzeniami mowy, widzenia albo osłabieniem: numer alarmowy 112,
- szybko narastające osłabienie ręki albo drętwienie po urazie szyi: SOR,
- osłabienie chwytu, upuszczanie przedmiotów, zanik mięśni u nasady kciuka albo między kciukiem a palcem wskazującym: lekarz w ciągu kilku dni,
- drętwienie stałe, bez przerw, trwające dłużej niż kilka tygodni: lekarz, który może zlecić badanie przewodnictwa nerwowego,
- mrowienie obu dłoni i obu stóp, drętwienie z chwiejnym chodem albo niezgrabnością rąk: lekarz,
- drętwienie z bólem szyi, gorączką, chudnięciem albo nowotworem w wywiadzie: lekarz.
Co możesz zrobić sam
Jeśli drętwienie pojawia się okresowo, bez osłabienia i bez objawów z listy powyżej, warto spróbować prostych zmian:
- Rób przerwy w czynnościach z mocno zgiętym nadgarstkiem lub łokciem co 30-45 minut: potrząśnij dłońmi, wyprostuj ręce.
- Przy komputerze trzymaj nadgarstki w linii z przedramieniem, bez opierania ich mocno na krawędzi biurka.
- Rozmawiaj przez słuchawki zamiast trzymać telefon przy uchu z łokciem zgiętym.
- Nie opieraj się długo łokciem o blat albo podłokietnik.
- Zadbaj o ustawienie stanowiska pracy; wskazówki znajdziesz we wpisie o ergonomii przy biurku.
Jeśli drętwienie łączy się z bólem i sztywnością karku, możesz spróbować też ćwiczeń z wpisu jak rozluźnić kark, wykonywanych w zakresie, który nie nasila objawów w dłoni.
Czy drętwienie dłoni można „rozćwiczyć”
Najpierw trzeba ustalić możliwą przyczynę zaburzenia czucia. Ten artykuł dotyczy objawu: które palce drętwieją, kiedy się to dzieje i jakie sygnały wymagają pomocy. Nie jest tożsamy z opisem leczenia już rozpoznanej cieśni nadgarstka.
Zanotuj, czy drętwienie jest stałe czy napadowe, dotyczy jednej czy obu rąk i czy pojawia się także w stopach. Istotne są osłabienie chwytu, upuszczanie przedmiotów, ból szyi i nocne wybudzenia. Nie próbuj samodzielnie potwierdzać rozpoznania przez wielokrotne prowokowanie mrowienia.
Jeżeli do planu zostaną włączone ćwiczenia, ich wykonanie i zakres trzeba dopasować do badania. Mobilizacje nerwu nie są uniwersalną pierwszą pomocą przy każdym drętwieniu dłoni. Nowe lub nasilające się objawy wymagają ponownej oceny zgodnie z sekcją o pomocy lekarskiej. Rozpoznanie cieśni wyjaśnia hasło zespół cieśni nadgarstka.
Czy drętwienie dłoni mija samo?
Często tak, zwłaszcza gdy jest przejściowe i wiąże się z konkretną pozycją. Przy łagodnym i umiarkowanym zespole cieśni nadgarstka na początek proponuje się leczenie zachowawcze, na przykład ortezę albo fizjoterapię, a przy ciężkim ucisku lub braku poprawy po 4-6 miesiącach rozważa się zabieg [5]. Przy długotrwałym ucisku nerw może się jednak uszkadzać, a wtedy pojawia się stałe drętwienie i osłabienie mięśni dłoni. Dlatego objawów utrzymujących się tygodniami nie warto przeczekiwać.
Jak pomaga fizjoterapia
Zaczynam od wywiadu, bo to on mówi najwięcej. Pytam, kiedy pojawia się drętwienie, które palce obejmuje, co je prowokuje, co łagodzi i czy są okresy bez objawów; jeśli dochodzi ból, ważny jest dla mnie ból znamionowy, czyli taki charakterystyczny opis. Badanie jest krótkie: sprawdzam czucie i siłę dłoni oraz ruchomość szyi. Jeśli coś wskazuje na poważniejszy ucisk albo przyczynę ogólną, kieruję do lekarza, który może zlecić badanie przewodnictwa.
Podstawą terapii są terapia manualna, suche igłowanie, akupunktura i pinoterapia. Ich celem jest zmniejszenie bólu i napięcia tkanek, żeby ruch był mniej bolesny; metody dobieram po wywiadzie i badaniu. Ćwiczenia, na przykład ślizgowe nerwów i ścięgien, zadaję czasem do domu, gdy mają sens. Doradzam też w sprawie ortezy na noc i zmian w pracy przy komputerze.
Pierwsza wizyta w gabinecie na Mokotowie trwa około 60 minut. Termin sprawdzisz w Booksy (otwiera się w nowej karcie).
Najczęstsze pytania
Co oznacza mrowienie dłoni?
Mrowienie bywa sygnałem podrażnienia albo ucisku nerwu, często przejściowego. Krótkie mrowienie po spaniu na ręce mija samo. Mrowienie powracające, zwłaszcza w nocy, w tych samych palcach, może wskazywać na ucisk nerwu w nadgarstku lub przy łokciu. Nagłe mrowienie z osłabieniem ręki i zaburzeniami mowy wymaga natychmiast numeru 112.
Drętwienie prawej dłoni: jakie mogą być przyczyny?
Drętwienie tylko jednej dłoni często wynika z miejscowego ucisku nerwu: w nadgarstku przy pracy z myszą i telefonem, przy łokciu albo na poziomie szyi. Strona ma mniejsze znaczenie niż to, które palce drętwieją i kiedy. Nagłe drętwienie jednej ręki z objawami ze strony twarzy lub mowy to numer 112.
Czy drętwienie dłoni może być od kręgosłupa?
Tak. Ucisk albo podrażnienie korzenia nerwowego w odcinku szyjnym daje ból ręki, często razem z bólem szyi, a może mu towarzyszyć zaburzenie czucia, siły lub odruchów [4]. Ruchy szyi bywają wtedy bolesne [4]. Rozróżnienie, czy przyczyna jest w szyi, czy w nadgarstku, wymaga badania.
Jakie badania zrobić przy drętwieniu dłoni?
Najpierw badanie kliniczne: wywiad, czucie i siła dłoni. Przy typowych objawach cieśni nadgarstka dodatkowe badania nie są konieczne; USG i badanie przewodnictwa nerwowego pomagają w nietypowych przypadkach, a przed planowaną operacją badanie przewodnictwa ocenia stopień ucisku [5]. Przy objawach w obu dłoniach i stopach potrzebne są badania krwi, na przykład poziomu cukru i witaminy B12 [6].
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty u fizjoterapeuty ani konsultacji lekarskiej. Każdy ból wymaga indywidualnej oceny. Treść nie jest poradą medyczną, a autorka nie odpowiada za jej nieprawidłową interpretację ani za skutki samodzielnego stosowania opisanych zaleceń. Jeśli ból się nasila, nie mija albo towarzyszą mu inne niepokojące objawy, skonsultuj się z lekarzem; w nagłej sytuacji dzwoń pod 112.
Wizyta w gabinecie
Gabinet Hello Fizjo, ul. Cybernetyki 7E, lok. U1, 02-677 Warszawa (Mokotów). Czas i cena regularna według Booksy.
- Pierwsza wizyta (diagnostyka + terapia)60 min240 zł
Źródła
- Padua L, Coraci D, Erra C, i wsp. Carpal tunnel syndrome: clinical features, diagnosis, and management. Lancet Neurol. 2016;15(12):1273-1284. doi:10.1016/S1474-4422(16)30231-9. PMID: 27751557
- Atroshi I, Gummesson C, Johnsson R, i wsp. Prevalence of carpal tunnel syndrome in a general population. JAMA. 1999;282(2):153-158. doi:10.1001/jama.282.2.153. PMID: 10411196
- Caliandro P, La Torre G, Padua R, Giannini F, Padua L. Treatment for ulnar neuropathy at the elbow. Cochrane Database Syst Rev. 2016;11:CD006839. doi:10.1002/14651858.CD006839.pub4. PMID: 27845501
- Childress MA, Becker BA. Nonoperative Management of Cervical Radiculopathy. Am Fam Physician. 2016;93(9):746-754. PMID: 27175952
- Wipperman J, Goerl K. Carpal Tunnel Syndrome: Diagnosis and Management. Am Fam Physician. 2016;94(12):993-999. PMID: 28075090
- Castelli G, Desai KM, Cantone RE. Peripheral Neuropathy: Evaluation and Differential Diagnosis. Am Fam Physician. 2020;102(12):732-739. PMID: 33320513
