Metody · 5 min czytania

Akupunktura w fizjoterapii: czym jest, jak wygląda zabieg i czy boli

Czym jest akupunktura w gabinecie fizjoterapii, czym różni się od suchego igłowania, jak wygląda zabieg, czy igły bolą i ile zabiegów się wykonuje.

Opublikowano Zaktualizowano

Akupunktura: cienkie igły wkłuwane w udo pacjenta, dłonie w rękawiczkach

W skrócie

  • Qi i yin-yang to pojęcia tradycyjnej medycyny chińskiej; współczesne wyjaśnienia mówią o pobudzaniu układu nerwowego [1, 4].
  • Zabieg zaczyna się od rozmowy i badania, bo akupunktura nie jest dobrym pierwszym wyborem przy każdym bólu.
  • Po zabiegu może zostać niewielkie krwawienie, tkliwość albo zaczerwienienie w miejscu wkłucia [5].
  • Akupunktura i suche igłowanie używają takich samych igieł, ale różnią się uzasadnieniem i sposobem wyboru miejsca wkłucia [2, 3].
Spis treści (5)
  1. Czym jest akupunktura w gabinecie fizjoterapii
  2. Akupunktura a suche igłowanie: czym się różnią
  3. Jak wygląda zabieg i czy igły bolą
  4. Najczęstsze pytania
  5. Źródła

Akupunktura w fizjoterapii to wkłuwanie cienkich igieł w wybrane miejsca ciała, najczęściej przy bólu mięśni i stawów [1]. Od suchego igłowania różni się uzasadnieniem i sposobem wyboru miejsca wkłucia, choć igły są w obu metodach takie same [2, 3].

Czym jest akupunktura w gabinecie fizjoterapii

Tradycyjna akupunktura wyrasta z pojęć takich jak yin i yang czy qi, czyli „energia życiowa” krążąca w ciele [6]. Wielu lekarzy, którzy stosują akupunkturę, odrzuca te przednaukowe wyjaśnienia [4], dlatego o qi i kanałach, którymi ma płynąć, piszę tylko jako o elemencie tradycji.

W medycynie konwencjonalnej stosuje się tak zwaną zachodnią akupunkturę medyczną. To odmiana akupunktury chińskiej oparta na anatomii, fizjologii i zasadach medycyny opartej na dowodach. Jej zwolennicy tłumaczą działanie igły pobudzaniem układu nerwowego: odruchami miejscowymi w tkankach, wpływem na przewodzenie bólu w rdzeniu kręgowym i na ośrodki w mózgu.

Stosuje się ją głównie przy bólu mięśni i stawów, w tym przy bólu z punktów spustowych [1]. Badania laboratoryjne pokazały, że akupunktura uruchamia w organizmie własne mechanizmy przeciwbólowe, w tym układ opioidowy, i zmienia aktywność określonych obszarów mózgu [4].

Ukończyłam kurs akupunktury w koncepcji Master Tung (szkolenie FRSc).

Akupunktura a suche igłowanie: czym się różnią

Obie metody używają takich samych cienkich, pełnych igieł bez żadnego leku. Suche igłowanie polega na wkłuwaniu ich w mięśnie, ścięgna, więzadła, powięź albo blizny; często celem jest punkt spustowy, czyli bolesne, napięte miejsce w mięśniu [3]. Akupunktura korzysta z klasycznych punktów akupunkturowych; w zachodniej akupunkturze medycznej traktuje się je jako dogodne miejsca do pobudzania układu nerwowego [1].

Granica między metodami jest mniej ostra, niż sugerują nazwy. Przegląd z 2015 r. zauważa, że obie mają wspólną technikę wkłucia i część założeń, a suche igłowanie można uznać za odmianę zachodniej akupunktury medycznej [2].

Więcej o różnicach: artykuł FRSc.

Jak wygląda zabieg i czy igły bolą

Zabieg zaczyna się od rozmowy i badania. Akupunktura nie jest dobrym pierwszym wyborem przy każdym bólu, więc najpierw ustalamy, czy w Twoim przypadku ma uzasadnienie w badaniach.

Podczas zabiegu wiele osób czuje wokół igły drętwienie, bolesność, rozpieranie, ciężkość albo tępy lub ostry ból; w tradycji chińskiej nazywa się to deqi [6]. Z punktu widzenia neurofizjologii to bodziec bólowy (nocyceptywny), który przez rdzeń kręgowy prawdopodobnie pobudza ośrodki mózgu przetwarzające ból [7]. Po zabiegu może zostać niewielkie krwawienie, tkliwość albo zaczerwienienie w miejscu wkłucia; w badaniach takie reakcje stanowiły połowę wszystkich działań niepożądanych [5].

Najczęstsze pytania

Czy akupunktura boli?

Odczucia są różne: wiele osób czuje wokół igły rozpieranie, ciężkość, drętwienie, bolesność albo tępy lub ostry ból [6]. Ból w miejscu wkłucia i drobne krwawienie należą do najczęstszych, zwykle łagodnych reakcji [5]. Jeśli odczucie jest dla Ciebie za silne, powiedz o tym: igłę można wyjąć.

Ile zabiegów akupunktury trzeba?

Nie ma jednej liczby dla wszystkich. Wytyczne NICE przy zapobieganiu przewlekłym bólom napięciowym mówią o najwyżej 10 zabiegach w ciągu 5-8 tygodni [8], a przy przewlekłym bólu pierwotnym o jednej serii zajmującej łącznie najwyżej 5 godzin pracy terapeuty [9]. Jeśli po kilku zabiegach nic się nie zmienia, nie ma powodu ich kontynuować.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty u fizjoterapeuty ani konsultacji lekarskiej. Każdy ból wymaga indywidualnej oceny. Treść nie jest poradą medyczną, a autorka nie odpowiada za jej nieprawidłową interpretację ani za skutki samodzielnego stosowania opisanych zaleceń. Jeśli ból się nasila, nie mija albo towarzyszą mu inne niepokojące objawy, skonsultuj się z lekarzem; w nagłej sytuacji dzwoń pod 112.

Agnieszka, fizjoterapeutka

O tym tekście

Agnieszka

Fizjoterapeutka, Hello Fizjo (Warszawa, Mokotów).

Opublikowano
Zaktualizowano
Przegląd merytoryczny
co 12 miesięcy, następny: wrzesień 2027
Sprawdziła
Agnieszka, fizjoterapeutka

Bibliografia pozwala dotrzeć do wykorzystanych źródeł. O autorce.

Źródła

  1. White A, Editorial Board of Acupuncture in Medicine. Western medical acupuncture: a definition. Acupunct Med. 2009;27(1):33-35. doi:10.1136/aim.2008.000372. PMID: 19369193
  2. Zhou K, Ma Y, Brogan MS. Dry needling versus acupuncture: the ongoing debate. Acupunct Med. 2015;33(6):485-490. doi:10.1136/acupmed-2015-010911. PMID: 26546163
  3. Dunning J, Butts R, Mourad F, i wsp. Dry needling: a literature review with implications for clinical practice guidelines. Phys Ther Rev. 2014;19(4):252-265. doi:10.1179/108331913X13844245102034. PMID: 25143704
  4. Kaptchuk TJ. Acupuncture: theory, efficacy, and practice. Ann Intern Med. 2002;136(5):374-383. doi:10.7326/0003-4819-136-5-200203050-00010. PMID: 11874310
  5. Bäumler P, Zhang W, Stübinger T, Irnich D. Acupuncture-related adverse events: systematic review and meta-analyses of prospective clinical studies. BMJ Open. 2021;11(9):e045961. doi:10.1136/bmjopen-2020-045961. PMID: 34489268
  6. Zhou W, Benharash P. Significance of "Deqi" response in acupuncture treatment: myth or reality. J Acupunct Meridian Stud. 2014;7(4):186-189. doi:10.1016/j.jams.2014.02.008. PMID: 25151451
  7. Musial F. Acupuncture for the Treatment of Pain - A Mega-Placebo? Front Neurosci. 2019;13:1110. doi:10.3389/fnins.2019.01110. PMID: 31680841
  8. National Institute for Health and Care Excellence. Headaches in over 12s: diagnosis and management (CG150). 2012, aktualizacja 2025. https://www.nice.org.uk/guidance/cg150
  9. National Institute for Health and Care Excellence. Chronic pain (primary and secondary) in over 16s: assessment of all chronic pain and management of chronic primary pain (NG193). 2021. https://www.nice.org.uk/guidance/ng193
  • akupunktura
  • akupunktura w fizjoterapii
  • suche igłowanie a akupunktura
  • czy akupunktura boli
  • igłoterapia

Czytaj dalej

Powiązane wpisy

Rezerwacja wizyty (otwiera się w nowej karcie) Zadzwoń