Metody · 5 min czytania
Akupunktura w fizjoterapii: czym jest, jak wygląda zabieg i czy boli
Czym jest akupunktura w gabinecie fizjoterapii, czym różni się od suchego igłowania, jak wygląda zabieg, czy igły bolą i ile zabiegów się wykonuje.
Opublikowano Zaktualizowano

W skrócie
- Qi i yin-yang to pojęcia tradycyjnej medycyny chińskiej; współczesne wyjaśnienia mówią o pobudzaniu układu nerwowego [1, 4].
- Zabieg zaczyna się od rozmowy i badania, bo akupunktura nie jest dobrym pierwszym wyborem przy każdym bólu.
- Po zabiegu może zostać niewielkie krwawienie, tkliwość albo zaczerwienienie w miejscu wkłucia [5].
- Akupunktura i suche igłowanie używają takich samych igieł, ale różnią się uzasadnieniem i sposobem wyboru miejsca wkłucia [2, 3].
Spis treści (5)
Akupunktura w fizjoterapii to wkłuwanie cienkich igieł w wybrane miejsca ciała, najczęściej przy bólu mięśni i stawów [1]. Od suchego igłowania różni się uzasadnieniem i sposobem wyboru miejsca wkłucia, choć igły są w obu metodach takie same [2, 3].
Czym jest akupunktura w gabinecie fizjoterapii
Tradycyjna akupunktura wyrasta z pojęć takich jak yin i yang czy qi, czyli „energia życiowa” krążąca w ciele [6]. Wielu lekarzy, którzy stosują akupunkturę, odrzuca te przednaukowe wyjaśnienia [4], dlatego o qi i kanałach, którymi ma płynąć, piszę tylko jako o elemencie tradycji.
W medycynie konwencjonalnej stosuje się tak zwaną zachodnią akupunkturę medyczną. To odmiana akupunktury chińskiej oparta na anatomii, fizjologii i zasadach medycyny opartej na dowodach. Jej zwolennicy tłumaczą działanie igły pobudzaniem układu nerwowego: odruchami miejscowymi w tkankach, wpływem na przewodzenie bólu w rdzeniu kręgowym i na ośrodki w mózgu.
Stosuje się ją głównie przy bólu mięśni i stawów, w tym przy bólu z punktów spustowych [1]. Badania laboratoryjne pokazały, że akupunktura uruchamia w organizmie własne mechanizmy przeciwbólowe, w tym układ opioidowy, i zmienia aktywność określonych obszarów mózgu [4].
Ukończyłam kurs akupunktury w koncepcji Master Tung (szkolenie FRSc).
Akupunktura a suche igłowanie: czym się różnią
Obie metody używają takich samych cienkich, pełnych igieł bez żadnego leku. Suche igłowanie polega na wkłuwaniu ich w mięśnie, ścięgna, więzadła, powięź albo blizny; często celem jest punkt spustowy, czyli bolesne, napięte miejsce w mięśniu [3]. Akupunktura korzysta z klasycznych punktów akupunkturowych; w zachodniej akupunkturze medycznej traktuje się je jako dogodne miejsca do pobudzania układu nerwowego [1].
Granica między metodami jest mniej ostra, niż sugerują nazwy. Przegląd z 2015 r. zauważa, że obie mają wspólną technikę wkłucia i część założeń, a suche igłowanie można uznać za odmianę zachodniej akupunktury medycznej [2].
Więcej o różnicach: artykuł FRSc.
Jak wygląda zabieg i czy igły bolą
Zabieg zaczyna się od rozmowy i badania. Akupunktura nie jest dobrym pierwszym wyborem przy każdym bólu, więc najpierw ustalamy, czy w Twoim przypadku ma uzasadnienie w badaniach.
Podczas zabiegu wiele osób czuje wokół igły drętwienie, bolesność, rozpieranie, ciężkość albo tępy lub ostry ból; w tradycji chińskiej nazywa się to deqi [6]. Z punktu widzenia neurofizjologii to bodziec bólowy (nocyceptywny), który przez rdzeń kręgowy prawdopodobnie pobudza ośrodki mózgu przetwarzające ból [7]. Po zabiegu może zostać niewielkie krwawienie, tkliwość albo zaczerwienienie w miejscu wkłucia; w badaniach takie reakcje stanowiły połowę wszystkich działań niepożądanych [5].
Najczęstsze pytania
Czy akupunktura boli?
Odczucia są różne: wiele osób czuje wokół igły rozpieranie, ciężkość, drętwienie, bolesność albo tępy lub ostry ból [6]. Ból w miejscu wkłucia i drobne krwawienie należą do najczęstszych, zwykle łagodnych reakcji [5]. Jeśli odczucie jest dla Ciebie za silne, powiedz o tym: igłę można wyjąć.
Ile zabiegów akupunktury trzeba?
Nie ma jednej liczby dla wszystkich. Wytyczne NICE przy zapobieganiu przewlekłym bólom napięciowym mówią o najwyżej 10 zabiegach w ciągu 5-8 tygodni [8], a przy przewlekłym bólu pierwotnym o jednej serii zajmującej łącznie najwyżej 5 godzin pracy terapeuty [9]. Jeśli po kilku zabiegach nic się nie zmienia, nie ma powodu ich kontynuować.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje wizyty u fizjoterapeuty ani konsultacji lekarskiej. Każdy ból wymaga indywidualnej oceny. Treść nie jest poradą medyczną, a autorka nie odpowiada za jej nieprawidłową interpretację ani za skutki samodzielnego stosowania opisanych zaleceń. Jeśli ból się nasila, nie mija albo towarzyszą mu inne niepokojące objawy, skonsultuj się z lekarzem; w nagłej sytuacji dzwoń pod 112.
Źródła
- White A, Editorial Board of Acupuncture in Medicine. Western medical acupuncture: a definition. Acupunct Med. 2009;27(1):33-35. doi:10.1136/aim.2008.000372. PMID: 19369193
- Zhou K, Ma Y, Brogan MS. Dry needling versus acupuncture: the ongoing debate. Acupunct Med. 2015;33(6):485-490. doi:10.1136/acupmed-2015-010911. PMID: 26546163
- Dunning J, Butts R, Mourad F, i wsp. Dry needling: a literature review with implications for clinical practice guidelines. Phys Ther Rev. 2014;19(4):252-265. doi:10.1179/108331913X13844245102034. PMID: 25143704
- Kaptchuk TJ. Acupuncture: theory, efficacy, and practice. Ann Intern Med. 2002;136(5):374-383. doi:10.7326/0003-4819-136-5-200203050-00010. PMID: 11874310
- Bäumler P, Zhang W, Stübinger T, Irnich D. Acupuncture-related adverse events: systematic review and meta-analyses of prospective clinical studies. BMJ Open. 2021;11(9):e045961. doi:10.1136/bmjopen-2020-045961. PMID: 34489268
- Zhou W, Benharash P. Significance of "Deqi" response in acupuncture treatment: myth or reality. J Acupunct Meridian Stud. 2014;7(4):186-189. doi:10.1016/j.jams.2014.02.008. PMID: 25151451
- Musial F. Acupuncture for the Treatment of Pain - A Mega-Placebo? Front Neurosci. 2019;13:1110. doi:10.3389/fnins.2019.01110. PMID: 31680841
- National Institute for Health and Care Excellence. Headaches in over 12s: diagnosis and management (CG150). 2012, aktualizacja 2025. https://www.nice.org.uk/guidance/cg150
- National Institute for Health and Care Excellence. Chronic pain (primary and secondary) in over 16s: assessment of all chronic pain and management of chronic primary pain (NG193). 2021. https://www.nice.org.uk/guidance/ng193
